Ponad 5 tys. nieruchomości Skarbu Państwa nie figurowało w ewidencji, a blisko dwie trzecie skontrolowanych działek było użytkowanych bez tytułu prawnego. Budżet państwa tracił miliony z powodu wieloletnich zaniedbań starostów – ustaliła Najwyższa Izba Kontroli.
fot. stock.adobe.com
W tekście:
- Kto odpowiada za gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa.
- Co wykazała kontrola NIK.
- Jaka jest skala problemu.
Znaczenie gospodarcze
Gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa stanowi ważny element zarządzania mieniem publicznym ze względu na ich wartość, powierzchnię i znaczenie gospodarcze – przypomina NIK. Za gospodarowanie tymi nieruchomościami odpowiadają starostowie, a w miastach na prawach powiatu – prezydenci miast. Ich obowiązkiem jest prowadzenie gospodarki zgodnie z zasadami prawidłowego zarządzania, czyli w sposób legalny, racjonalny, oszczędny i efektywny ekonomicznie – podkreśla NIK.
I wymienia główne obowiązki starostów:
- utrzymanie nieruchomości w dobrym stanie,
- wykorzystywanie ich zgodnie z przeznaczeniem,
- ochrona praw własności,
- właściwe planowanie, nabywanie i zbywanie nieruchomości.
Teoria swoje, a życie swoje.
Poza prawem
NIK skontrolowała 17 jednostek pod kątem gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa. W 16 przypadkach kontrola obejmowała badanie ewidencji zasobu, a w jednej – rzetelność nadzoru nad jednostką organizacyjną, której starosta powierzył realizację zadań z zakresu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa.
Kontrola wykazała poważne nieprawidłowości:
- Z ponad 15 tysięcy skontrolowanych działek ewidencyjnych, ponad 80% stanowiły nieruchomości nierozdysponowane – czyli takie, które nie zostały przekazane ani udostępnione innym podmiotom do użytkowania lub korzystania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
- Ponad 5 tys. nieruchomości w ogóle nie znalazło się w ewidencji.
- Żaden z 17 kontrolowanych starostów nie wdrożył w latach 2022-2025 systemowych mechanizmów monitorowania nierozdysponowanych nieruchomości Skarbu Państwa pod kątem ich bezumownego użytkowania.
- Czterech starostów, mimo stwierdzenia bezumownego użytkowania nieruchomości Skarbu Państwa przez podmioty nieuprawnione, nie naliczyło należnych opłat w łącznej wysokości ponad 50 tys. zł, a jeden z nich wyrażał zgodę na długotrwałe bezumowne korzystanie z nieruchomości.
- W wyniku oględzin 503 nieruchomości Skarbu Państwa aż 315 z nich (ponad 62%) było użytkowanych bez tytułu prawnego lub w czasie kontroli starosta nie dysponował wiedzą, czy podmiot gospodarujący nieruchomością był do tego uprawniony. Nieruchomości te najczęściej wykorzystywano pod uprawy rolne lub traktowano jako część prywatnych posesji.
Więcej na ten temat na stronie NIK.
Źródło: Inżynier Budownictwa/nik.gov.pl
Redakcja poleca:
- Samowole budowlane nad morzem. Raport NIK
- Na co wydano publiczne pieniądze w 2025 roku? Sprawdziła NIK
- Środowisko zabudowane – o przestrzeni, odpowiedzialności państwa i warunkach życia ludzi
- Kierownik budowy „uwięziony” na budowie