Pod Toruniem powstał monumentalny pomnik Matki Boskiej. Jest większy niż Jezus ze Świebodzina, a nawet Jezus z Rio. O status prawny tego typu budowli – zapytaliśmy Elżbietę Gabryś, Przewodniczącą Komisji Prawno-Regulaminowej KR PIIB.
fot. stock.adobe.com/Holcim Polska
W tekście:
- Jakie wymiary ma Maryja spod Torunia.
- Czy na tego typu pomnik trzeba mieć pozwolenie.
- Kto nadzoruje całość.
Maryja z pozwoleniem na budowę
Maryja spod Torunia ma ponad 55 metrów wysokości (40 m figura i 15 cokół). To więcej niż Jezus ze Świebodzina (36 m) i Jezus z Rio (38 m), choć mniej niż Maryja z Filipin (96 m). Największy pomnik Maryi w Europie wieś Konotopie w gminie Kikół (woj. kujawsko-pomorskie) zawdzięcza miliarderom Grażynie i Romanowi Karkosikom – przedsiębiorcom kojarzonymi z firmami Boryszew (komponenty dla przemysłu motoryzacyjnego) i Unibax (pikowanie materiałów, recykling, wynajmem powierzchni pod lokale użytkowe).
Wniosek o pozwolenie na budowę „miejsca widokowego z pomnikiem Matki Boskiej oraz budynku socjalno-technicznego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną” złożyła Grażyna Karkosik w Starostwie Powiatu Lipno 10 lipca 2024 r. Decyzja pozytywna została wydana 8 października 2024 r. Obiekt został zakwalifikowany do XVII kategorii: budynki handlu, gastronomii i usług. Głównym projektantem jest Michał Łukowski (nr uprawnień budowlanych: ABIT-II-7131-1-/2000). Pozostali projektanci to Mariusz Janik (GP-KZ-7342/218/93) i Marek Drążkowski (WRR-I-7131-24/02). Organem sprawującym nadzór jest Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Lipnie. Wielkie otwarcie zaplanowano na 15 sierpnia 2026 roku.
Nie ma legalnej definicji pomnika
Elżbieta Gabryś, Przewodnicząca Komisji Prawno-Regulaminowej KR PIIB:
W przepisach prawa nie ma legalnej definicji pomnika, natomiast uwzględniając zapisy art. 3 pkt 3 ustawy z dnia lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej Pb) należy stwierdzić, że pomnik uznany został przez ustawodawcę jako obiekt budowlany i zakwalifikowany został do kategorii „budowli”, czyli obiektów budowlanych nie będących budynkami ani też – obiektami małej architektury.
Co do zasady budowa pomnika wymaga uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 1 Pb („Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31”), a w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego również decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z dyspozycją art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Enumeratywna lista obiektów budowlanych, których budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę zawarta jest w art. 29 ust. 1 i 2 Pb. Ww. przepis nie wymienia „pomnika” jako obiektu budowlanego, którego budowa zwolniona jest z ogólnej zasady obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych.
Pomnik jest dziełem najczęściej architektoniczno-rzeźbiarskim, ale może mieć różne formy zarówno posągu jak też obelisku, kopca, płyty pamiątkowej czy instalacji przestrzennej (architektonicznej). Ze względu na brak szczegółowej definicji pomnika (poza tym, że jest on budowlą) nie można określić, jakie parametry minimalne czy maksymalne ma spełniać obiekt, by zostać uznany za pomnik. Jako budowla musi natomiast spełniać wymagania podstawowe, o których mowa w art. 5 ust. 1 Pb, czyli należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować go w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający warunki nośności i stateczności konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania i dostępności obiektów, higieny, zdrowia i środowiska.
Pomnik jest dziełem zakwalifikowanym jako budowla, i jako taki sam pomnik kwalifikuje się do Kategorii VIII – inne budowle. Jednakże w przypadku pomnika Maryi w miejscowości Konotopie jest to monument o wysokości 55,6 metra wraz z 15-metrową koroną u podstawy, która pełni funkcję tarasu widokowego. Zatem w tym przypadku mamy do czynienia z budowlą, która poza funkcją pomnika pełni także funkcję użytkową – tarasu widokowego i będzie dostępna do publicznego użytkowania. Ze względu na funkcję budowla wyposażona będzie w schody oraz (wg informacji medialnych) również w windę (dźwig osobowy), które także muszą spełniać wymagania bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania. W przedmiotowym przypadku mamy do czynienia z budowlą o skomplikowanej technicznie konstrukcji, która musi być wytrzymała na działania różnych czynników zewnętrznych oddziaływających na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury.
fot. Około 2500 m³ betonu do budowy pomnika dostarczyła firma Holcim Polska
Należy także zauważyć, że przedsięwzięcie nie ogranicza się wyłącznie do budowy pomnika z tarasem widokowym, ale obejmuje także obiekty towarzyszące i infrastrukturę techniczną, w tym system dróg dojazdowych i dla pieszych, parkingi, oświetlenie itp. oraz budynki (tak wynika z zamieszczonych w mediach zdjęć i informacji). W tym stanie sprawy mamy do czynienia z inwestycją obejmującą obiekty budowlane zaliczane do kilku różnych kategorii, w tym również do kategorii XVII – budynki handlu, gastronomii i usług.
Maksymalna wysokość obiektów budowlanych uzależniona jest od bardzo wielu czynników, jak na przykład:
- uwarunkowania ładu przestrzennego wynikające z prawa miejscowego, czyli miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku jego braku – decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
- odległość od sąsiednich obiektów budowlanych i oddziaływanie na te obiekty w wielorakim zakresie, w tym ochrony przeciwpożarowej, zacieniania, ograniczania nasłonecznienia itp. Zakres oddziaływania uzależniony jest od bardzo wielu czynników, takich jak chociażby charakter sąsiednich obiektów budowlanych, rodzaj użytych wyrobów budowlanych itp. Regulacje w tym zakresie wynikają z obowiązujących dla danego rodzaju obiektów budowlanych warunków techniczno-budowlanych oraz zasad wiedzy technicznej, w skład których wchodzą także polskie normy.
Na etapie użytkowania obiektu budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest odpowiedzialny za jego utrzymywanie i użytkowanie (art. 61 Pb). Każdy obiekt należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami ww. art. 5 ust. 1 Pb. Obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę okresowym kontrolom, których zakres i częstotliwość przeprowadzania określa art. 62 Pb. Kontrole przeprowadzają osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności – wyjaśnia Elżbieta Gabryś, Przewodnicząca Komisji Prawno-Regulaminowej KR PIIB.
Źródło: Inżynier Budownictwa
Redakcja poleca:
- Kiedy powstał Pałac Kultury? Okoliczności budowy i otwarcia
- Zielone Tarasy Kultury powstaną w Kołobrzegu
- Największa sala koncertowa w Polsce. Pomieści 1877 osób
- Zmodernizowano tunel aerodynamiczny Sieci Badawczej Łukasiewicz