Z CYKLU „INŻYNIER PYTA – PRAWNIK ODPOWIADA”
Jako wykonawca planuję dokonać jednostronnego odbioru robót budowlanych, ponieważ inwestor konsekwentnie unika ich odbioru. Czy w takiej sytuacji mogę się domagać zapłaty wynagrodzenia za roboty budowlane, które zrealizowałem?
Odpowiada adw. Marek Chudzicki
Kancelaria Prawa Budowlanego Adwokat Marek Chudzicki
Odpowiada adw. Grzegorz Gajda
Kancelaria Prawa Budowlanego Adwokat Marek Chudzicki
Tak, dokonanie jednostronnego odbioru robót budowlanych może otworzyć Panu drogę do żądania zapłaty wynagrodzenia za wykonane roboty. Jednostronny odbiór zakończony sporządzeniem odpowiedniego protokołu może bowiem prowadzić do przyjęcia, że wykonał Pan świadczenie, do którego był zobowiązany na podstawie umowy o roboty budowlane.
Po takie rozwiązanie sięga się przede wszystkim w sytuacjach konfliktowych, gdy jedna ze stron:
- unika udziału w czynnościach odbiorowych;
- nie przychodzi na odbiór lub
- stawia się na odbiór, lecz nie bierze w nim czynnego udziału (np. odmawia podpisania protokołu odbioru robót budowlanych).
W takich przypadkach druga strona może przeprowadzić procedurę odbiorową samodzielnie i sporządzić odpowiedni protokół. Spełnia on tę samą funkcję co protokół odbioru przygotowany wspólnie przez zamawiającego i wykonawcę. Potwierdza realizację i ocenę jakości robót budowlanych oraz określa ich dokładny zakres. Z perspektywy Pana jako wykonawcy najważniejszy jest ten pierwszy skutek. W praktyce oznacza, że może Pan dochodzić od kontrahenta zapłaty wynagrodzenia za zrealizowane prace. Oczywiście, o ile umowa o roboty budowlane nie przewiduje odmiennych zasad rozliczeń i o ile są one możliwe do spełnienia w przypadku odbioru jednostronnego (np. wypłata wynagrodzenia jest przewidziana po upływie określonego czasu od dokonania odbioru lub dołączenia do faktury protokołu odbiorowego). Jednocześnie zabezpiecza się Pan w ten sposób przed ewentualnym zarzutem zamawiającego, że roboty nie zostały zakończone w terminie lub że do ich odbioru w ogóle nie doszło. Jest to o tyle ważne, że inwestorzy często unikają odbioru robót właśnie po to, aby stworzyć podstawę do naliczania kar umownych albo formułowania innych roszczeń wobec wykonawcy.
Należy jednak pamiętać, że sporządzenie jednostronnego protokołu odbioru robót nie zamyka inwestorowi drogi do zgłaszania zastrzeżeń dotyczących jakości zrealizowanych prac. Ma on w dalszym ciągu prawo do wskazywania wad robót lub dochodzenia roszczeń, które wynikają z rękojmi czy gwarancji. Dlatego w Pańskim interesie leży szczegółowe opisanie w protokole stanu wykonanych robót, w tym ewentualnych wad oraz okoliczności związanych z przebiegiem procedury odbiorowej.
W praktyce jednostronny protokół odbioru robót jest zatem narzędziem, które umożliwia formalne zakończenie procedury odbiorowej i przejście do etapu rozliczeń między stronami umowy. Może stanowić podstawę zarówno do dochodzenia zapłaty wynagrodzenia, jak i zgłaszania roszczeń związanych
z zaistniałymi wadami robót.
Literatura
Art. 647 i nast. Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
>> Jakie są uprawnienia zamawiającego w przypadku błędnie wykonywanego projektu?
>> Obowiązki kierownika budowy ograniczone umową?
>> Odpowiedzialność karna z art. 160 Kodeksu karnego – czy może dotyczyć projektanta?
>> Czy model „zaprojektuj i wybuduj” to wciąż umowa o roboty budowlane?
>> Czy wykonawca odpowiada za realizację robót na podstawie wadliwego projektu?
>> Czy można zastrzec karę umowną za brak zapłaty wynagrodzenia za roboty budowlane?
>> Jednostronny odbiór robót budowlanych – czy i kiedy jest dopuszczalny?
>> W jakim terminie przedawnia się roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane?
>> Wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę
>> Rażąco niska cena przy robotach budowlanych zgodnie z Prawem zamówień publicznych
