W poniedziałek przedstawiciele Związku Miast Polskich przekazali premierowi Donaldowi Tuskowi apel, w którym domagają się przeznaczenia z Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego co najmniej 8 mld euro na rozwój mieszkalnictwa komunalnego i społecznego. Miałoby to dawać „gwarancję dużego wzmocnienia w latach 2028-2034 obecnej wysokości wsparcia mieszkalnictwa”.
Fot. stock.adobe.com
- Jak wygląda rynek mieszkań w Polsce?
- Czego domaga się Związek Miast Polskich?
- Skąd wziąć na to pieniądze?
Samorządowcy ze ZMP przekonują, że dostępność mieszkań w Polsce jest obecnie ogromnym problemem społecznym i rozwojowym w kraju, ale i w całej Unii Europejskiej. Z danych, jakie zaprezentowali podczas konferencji pod siedzibą KRPM wynika, że tylko ok. 2,8 proc. nowych mieszkań w Polsce to mieszkania komunalne, społeczne lub czynszowe.
Skuteczne zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej wymaga adekwatnych, stabilnych, przewidywalnych instrumentów finansowania – apelowali prezydenci miast.
W piśmie przekazanym premierowi wnoszą o uwzględnienie w trwających właśnie pracach nad Planem Partnerstwa Krajowego Regionalnego dla Polski na lata 2028-2034 przesunięcia środków na mieszkalnictwo społeczne i komunalne, w wysokości co najmniej 8 mld euro. Chcieliby także osobnego programu rozwoju mieszkalnictwa komunalnego i społecznego w Polsce.
Aktualnie proponowana w tym dokumencie kwota 1,1 mld euro na wsparcie budownictwa społecznego jest – zdaniem apelujących – rozwiązaniem „dalece niepełnym”. Komisja Europejska zaleca w tej kwestii kompleksowy program inwestycyjny obejmujący mieszkalnictwo komunalne i społeczne.
Samorządowcy podkreślają jednocześnie, że z zadowoleniem przyjmują samo zidentyfikowanie w Założeniach PPKR problemu rozdrobnionej i nierównomiernej polityki mieszkaniowej.
Jak argumentuje ZMP
W uzasadnieniu wniosku Związek przywołuje konkretne liczby za 2025 rok:
- sektor komunalny i społeczny oddał łącznie 5929 mieszkań czynszowych, wobec 134 149 mieszkań deweloperskich;
- oznacza to, że mieszkania komunalne i społeczne stanowiły zaledwie 2,8 proc. nowej podaży;
- na jedno mieszkanie komunalne/społeczne przypadało ok. 23 mieszkania deweloperskie;
- Bank Gospodarstwa Krajowego objął dofinansowaniem ok. 5900 nowych mieszkań, z czego blisko 40proc. powstało w kilkunastu największych miastach.
Zdaniem ZMP dane te pokazują istotnie mniejszą zdolność inwestycyjną miast średnich i małych, co uzasadnia wprowadzenie mechanizmu wsparcia uwzględniającego ich słabszy rynek mieszkaniowy i większą zależność od inwestycji publicznych.
Bez stabilnego wsparcia gminy nie udźwigną inwestycji
Związek podkreśla, że doświadczenia samorządowców pokazują: realizacja inwestycji mieszkaniowych w praktyce zależy od odpowiednio wysokiego poziomu wsparcia bezzwrotnego. Przy ograniczonej bazie dochodowej i niewielkich możliwościach finansowania kredytem wiele gmin nie jest w stanie samodzielnie sfinansować i zrealizować inwestycji mieszkaniowych w skali odpowiadającej rzeczywistym potrzebom lokalnych społeczności.
Ma to szczególne znaczenie wobec ustawowych zadań własnych gmin w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej — a ich skuteczna realizacja wymaga, jak podkreśla ZMP, zapewnienia stabilnych, przewidywalnych i adekwatnych instrumentów finansowania.
Co konkretnie proponują samorządowcy
Postulowana alokacja 8 mld euro w ramach PPKR miałaby, zdaniem przedstawicieli Związku, stanowić podstawę finansową programu obejmującego:
- budowę mieszkań komunalnych i społecznych,
- modernizację istniejącego zasobu,
- przywracanie do użytkowania pustostanów ze środków UE.
W apelu podkreślono, że program powinien mieć charakter wieloletni, zapewniać wysoki udział finansowania bezzwrotnego i uwzględniać komponent terytorialny, ze szczególnym wsparciem dla średnich i małych miast oraz obszarów dotkniętych depopulacją.
ZMP zaznacza też, że propozycja pozostaje zgodna z przygotowywaną przez Komisję Europejską „Strategią dotyczącą prawa do pozostania: Twój region, Twoja przyszłość” (Right to Stay Strategy: Your Region, Your Future), której przyjęcie planowane jest na IV kwartał 2026 r. Zdaniem Związku – wypracowana w Polsce koncepcja mogłaby stać się podstawą inicjatywy całej UE w postaci programu na wzór inicjatywy SAFE, skutecznie zainicjowanej i promowanej w Unii przez Polskę.
Źródło: Inżynier Budownictwa/ZMP
Redakcja poleca:
- Ponad 70 km nowych ekspresówek w Łódzkiem. Jest ostateczna decyzja środowiskowa dla S12 i S74 – Inżynier Budownictwa
- Nowy blok operacyjny za 49 milionów złotych już prawie gotowy! – Inżynier Budownictwa
- Prezydent podpisał nowelizację. Komentarz PIIB – Inżynier Budownictwa
- Grał w filmach i serialach, teraz przechodzi remont. Pałac w Nieborowie odzyskuje blask – Inżynier Budownictwa