Celem tego artykułu jest wskazanie najczęstszych błędów spotykanych w modelach BIM, ich konsekwencji oraz metod szybkiej weryfikacji. Artykuł bazuje na doświadczeniu autora zdobytym w trakcie analizy setek wielobranżowych modeli, wieloletniej pracy w roli BIM managera i lidera zespołów realizujących tę metodykę w projektach kubaturowych i infrastrukturalnych, a także na literaturze branżowej.
Fot. © Parradee – stock.adobe.com
Building Information Modeling (BIM) to metodyka, która w teorii może zrewolucjonizować sektor budowlany oraz sposób prowadzenia inwestycji [1]. Jednak skuteczność BIM-u zależy od procesów wymiany informacji oraz ich jakości, w tym jakości dostarczanych modeli BIM.
W idealnym świecie model BIM powinien stanowić ustrukturyzowaną bazę danych dostępną dla wszystkich interesariuszy i stanowiącą podstawę sporządzenia dokumentacji projektowej, np. rysunków, zestawień lub kosztorysów. Baza ta, uzupełniona o pozostałe informacje zebrane we współdzielonym środowisku informatycznym, tzw. common data environment (CDE), powinna nie tylko pomagać w projektowaniu i realizacji, ale także służyć stronom w procesie podejmowania decyzji w pełnym cyklu inwestycyjnym, również w trakcie eksploatacji i zarządzania inwestycją.
W praktyce jednak zaawansowany BIM pozostaje domeną wyspecjalizowanej grupy ekspertów oraz, w wielu przypadkach, dodatkowym obciążeniem dla zespołów realizujących inwestycje. Powodów tego zjawiska jest wiele, co autor opisał m.in. w książce BIM dla managerów [2]. Przykładowo: nawet w przypadku pozornie najprostszego elementu metodyki – tworzenia modeli BIM 3D na potrzeby dokumentacji albo przedmiarów – można napotkać olbrzymie problemy z jego koordynacją i zapewnieniem jakości [3]. Często modele BIM powstają tylko z myślą o tworzeniu dokumentacji 2D, w oderwaniu od wymagań i dokumentów sterujących metodyką [4–6], przez co ich wartość jest marginalna.
Co więc zrobić, jeśli takie niedoskonałe modele mają służyć jako źródło informacji w przetargu lub „wsad” do zarządzania inwestycją? Coraz częściej zespoły realizujące inwestycje są stawiane przed koniecznością opracowania oferty lub produktów na podstawie danych z modeli BIM. Z doświadczenia autora wynika, że 15-minutowy i, wydawałoby się, pobieżny przegląd jakości modelu może dosyć dobrze odpowiedzieć na pytanie, czy spełnia on wymogi zamawiającego i czy nadaje się na źródło rzetelnych informacji. Taka analiza może znacząco przyspieszyć proces weryfikacji i pozwolić na skuteczną wycenę dalszych prac projektowych lub realizacyjnych. Zwłaszcza jeśli kontrakt zakłada wykorzystanie modeli w całym cyklu życia obiektu.
W dalszej części artykułu:
PSEUDO-BIM W PIGUŁCE
Model BIM vs. model 3D
Model BIM vs. dokumentacja 2D
Model BIM vs. chaos informacyjny
NAJCZĘSTSZE BŁĘDY MODELI
Georeferencja
Nazewnictwo (kontenerów informacyjnych)
Struktura i przyporządkowanie do właściwych poziomów
Braki informacyjne
LOD – poziom szczegółowości
Kategorie elementów
Duplikaty
Ciągłość i podział systemów MEP
Rozbieżności z dokumentacją
Ilości i przedmiary
Kolizje
>>> Cały artykuł dostępny jest w numerze 12/2025 miesięcznika „Inżynier Budownictwa”.
>>> Członkowie Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa mają dostęp do miesięcznika przez portal członkowski >>>
mgr inż. architekt Paweł Łaguna
SWISSROC
Building Intelligence
Literatura
[1] Eastman C., Teicholz P., Sacks R., Liston K., BIM Handbook: A guide to Building Information Modeling for owners, managers, designers, engineers and contractors. Hoboken: John Wiley and Sons Inc., 2011.
[2] Anger A., Łaguna P., Zamara B., BIM dla managerów. Warszawa: PWN, 2021.
[3] Łaguna P., „Zapewnienie jakości modeli BIM” w Inżynier Budownictwa, nr 4, 2024, s. 42–48.
[4] Łaguna P., „Wymagania wymiany informacji w BIM” w Inżynier Budownictwa, nr 10, 2022, s. 92–95.
[5] Łaguna P., „Plan realizacji metodyki BIM (BEP) cz. I” w Inżynier Budownictwa, nr 4, 2023, s. 44–48.
[6] Łaguna P., „Plan realizacji metodyki BIM (BEP) – cz. II” w Inżynier Budownictwa, nr 11, 2023, s. 60–64.
