7.01.2026 weszła w życie Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1847).
Do najważniejszych zmian należą:
1) dodanie definicji: budynku mieszkalnego, budynku mieszkalnego wielorodzinnego, budynku gospodarczego, budynku użyteczności publicznej, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, zabudowy jednorodzinnej, zabudowy zagrodowej, wiaty oraz działki budowlanej;
2) rozszerzenie katalogu inwestycji budowlanych wymagających jedynie zgłoszenia o m.in.:
– wolno stojące przydomowe budowle ochronne o powierzchni użytkowej do 35 m2,
– wolno stojące budynki użyteczności publicznej o powierzchni użytkowej do 200 m²,
– kontenery telekomunikacyjne o powierzchni do 35 m² i wysokości do 3 m,
– boiska, korty tenisowe i bieżnie służące do rekreacji i uprawiania sportu,
– bezodpływowe zbiorniki na wody opadowe lub roztopowe o łącznej pojemności większej niż 5 m3 i nie większej niż 15 m3, a w przypadku zbiorników związanych z produkcją rolną – nieprzekraczającej 30 m3,
– przepusty o długości do 20 m i przekroju wewnętrznym do 3 m²,
– wyloty do cieków naturalnych;
3) zwolnienie z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę bądź zgłoszenia takich inwestycji jak:
– bezodpływowe zbiorniki na wody opadowe lub roztopowe o pojemności do 5 m3,
– szatnie, zadaszenia, trybuny przy boiskach, kortach tenisowych, bieżniach o powierzchni zabudowy do 25 m2 i wysokości do 3 m,
– baseny o powierzchni do 15 m2, oczka wodne o powierzchni do 10 m2, do 1 m głębokości, położone na terenie rodzinnych ogrodów działkowych,
– konstrukcje oporowe o wysokości do 0,80 m,
– instalowanie na obiekcie budowlanym urządzeń technicznych wraz z masztami o łącznej wysokości do 3 m
służących do wytwarzania energii elektrycznej z energii wiatru o mocy mikroinstalacji,
– instalowanie dodatkowych kabli w użytkowanych sieciach i kanałach technologicznych w pasie drogowym;
4) umożliwienie wprowadzenia rozwiązań zamiennych (w przypadku robót polegających na przebudowie lub zmianie sposobu użytkowania budynków) w zakresie wymagań ochrony higieniczno-sanitarnej, środowiska oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, bez wymogu uzyskiwania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych – wystarczające będzie uzgodnienie rozwiązań zamiennych odpowiednio z: państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, państwowym wojewódzkim inspektorem ochrony środowiska oraz okręgowym inspektorem pracy;
5) obowiązek wskazywania w odwołaniu od decyzji (lub zażaleniu na postanowienie): zarzutów odnoszących się do tej decyzji (postanowienia), zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania (zażalenia) oraz dowodów uzasadniających to żądanie;
6) obowiązek dołączania do zgłoszenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
7) rozszerzenie zakresu zastosowania uproszczonego postępowania legalizacyjnego (49f–49i Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.) do istotnych odstąpień od pozwolenia na budowę (wcześniej procedura ta dotyczyła tylko tzw. samowoli budowlanych). Wskazany tryb będzie można zastosować po upływie 10 lat od zakończenia budowy;
>>> 2025: Dokonane i planowane zmiany w Prawie budowlanym
>>> Przepisy karne na gruncie Prawa budowlanego
>>> Rola kierownika budowy na gruncie ustawy – Prawo budowlane
>>> Dostęp do informacji publicznej w zakresie projektu budowlanego
>>> Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę
8) wprowadzenie mechanizmu tzw. żółtej kartki w przypadku prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od pozwolenia na budowę lub projektu: najpierw organ nadzoru budowlanego pouczy inwestora o konieczności doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z pozwoleniem lub projektem, po upływie 60 dni organ sprawdzi budowę i jeżeli roboty budowlane nie zostaną doprowadzone do właściwego stanu, zostanie wszczęte postępowanie naprawcze;
9) doprecyzowanie zakresu sprawdzenia projektu technicznego w procedurach oddawania obiektu do użytkowania – obejmuje ono wyłącznie weryfikację dołączenia oświadczeń projektantów oraz dokumentów potwierdzających ich uprawnienia;
10) ograniczenie obowiązku zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej oraz Państwowej Inspekcji Sanitarnej o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego do przypadku, gdy projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-
-budowlany lub projekt techniczny wymagał uzgodnienia pod względem ochron y przeciwpożarowej lub higieniczno-sanitarnej;
11) wydłużenie możliwości prowadzenia dziennika budowy oraz książki obiektu budowlanego w postaci papierowej do 31 grudnia 2031 r.;
12) wskazanie organu stopnia powiatowego jako właściwego w sprawach obiektów i robót budowlanych dotyczących pomostów.
Przepisy rozszerzające katalog definicji zawartych w art. 3 Prawa budowlanego wejdą w życie 20 września 2026 r.
Opracowała Aneta Malan-Wijata
