Obowiązkiem pracodawcy jest dostarczenie pracownikowi budowlanemu nieodpłatnie odzieży ochronnej i obuwia ochronnego, a w razie potrzeby także środków ochrony indywidualnej, mających go zabezpieczyć przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników środowiskowych w miejscu pracy. Należy również poinformować pracownika o sposobach posługiwania się tymi środkami.
Zgodnie z art. 2379 § 1–3 Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy [1] pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika budowlanego, jeśli nie zapewni mu odzieży ochronnej i obuwia roboczego (ochronnego).
Środki ochrony indywidualnej
Środki te powinny mieć odpowiednie właściwości ochronne i użytkowe. Do obowiązków pracodawcy należy również zadbanie o ich pranie, konserwację, naprawę oraz odpylanie. Jeżeli nie ma możliwości prania odzieży roboczej, czynności te mogą być wykonywane przez pracownika pod warunkiem wypłacania mu ekwiwalentu pieniężnego w wysokości poniesionych kosztów.
>>> Odpowiedzialność kierowników budów i robót za bezpieczeństwo na budowie
>>> Occupational Health and Safety on a Construction Site
>>> Środki ochrony indywidualnej a bezpieczeństwo pracy w budownictwie
>>> Bhp na placu budowy – wymogi dotyczące maszyn i innych urządzeń technicznych
>>> Praca na rusztowaniach budowlanych – zagrożenia
Fot. © Rawf8 – stock.adobe.com
Przykład
Pytanie: Pracodawca zatrudnia pracowników budowlanych, ale nie wszyscy z nich wykonują prace budowlane. Czy pracownikom, którzy są jedynie pomocnikami przy budowie, też należy zapewnić odzież i obuwie ochronne?
Odpowiedź: Zgodnie z załącznikiem nr 2 do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy [2] (dalej: rozporządzenie MPiPS) pt. Szczegółowe zasady stosowania środków ochrony indywidualnej pracodawca zapewnia pracownikom odzież ochronną i obuwie ochronne:
- w sytuacjach, w których nie można uniknąć zagrożeń lub wystarczająco ograniczyć związanego z nimi ryzyka przez organizację pracy lub zastosowanie środków ochrony zbiorowej;
- odpowiednio do zagrożeń występujących na stanowisku pracy, określonych na podstawie oceny ryzyka zawodowego uwzględniającej warunki panujące w danym miejscu, wymagania ergonomii i stan zdrowia pracownika.
Pracodawca powinien określić warunki stosowania środków ochrony indywidualnej (ŚOI), a zwłaszcza czas i przypadki, w których są one używane. Należy wziąć pod uwagę ich skuteczność, stopień zagrożenia i częstość narażenia na nie oraz cechy stanowiska pracy.
Środki ochrony indywidualnej powinny być dopasowane do pracownika lub mieć regulację umożliwiającą takie dopasowanie i same z siebie nie mogą stanowić źródła zagrożenia. Jeśli występuje kilka zagrożeń, powodujących konieczność jednoczesnego stosowania kilku ŚOI, pracodawca musi dopasować je do siebie w taki sposób, aby nie zmniejszać ich właściwości ochronnych.
Pracownik budowlany może także używać własnej odzieży lub obuwia roboczego. W takim przypadku:
- pracodawca musi ustalić wykaz stanowisk, gdzie jest to dopuszczalne, i uzyskać na takie rozwiązanie zgodę pracownika budowlanego;
- odzież i obuwie powinny spełniać wymagania bhp.
Jeśli pracownik budowlany używa własnej odzieży i obuwia roboczego, otrzymuje od pracodawcy ekwiwalent pieniężny w wysokości uwzględniającej ich aktualne ceny.
W dalszej części artykułu:
Wymagania wobec ŚOI
Dobór środków do zagrożeń
Dodatkowe funkcje ŚOI
ŚOI zabezpieczające przed zimnem i porażeniem prądem elektrycznym
>>> Cały artykuł dostępny jest w numerze 12/2025 miesięcznika „Inżynier Budownictwa”.
>>> Członkowie Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa mają dostęp do miesięcznika przez portal członkowski >>>
Przemysław Gogojewicz
Kancelaria Usług Prawnych Gogojewicz & Współpracownicy Radcy Prawni i Doradcy Podatkowi
