Zmiana stanu prawnego od 4 grudnia 2025 r.
Nowe przepisy, które weszły w życie, wprowadzają nowe zasady zgłaszania sprzeciwu wobec wykonywania robót przez podwykonawcę, co może znacząco wpłynąć na praktykę rozliczeń w procesie budowlanym. Dla wykonawców oraz inwestorów kluczowe jest zrozumienie, jak nowelizacja wpłynie na ich prawa i obowiązki w zakresie regulowania wynagrodzenia za wykonane roboty.
Głównym celem uregulowania odpowiedzialności solidarnej inwestora za wynagrodzenie podwykonawcy (przepis art. 6471 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny [1]; dalej: k.c.) było uporządkowanie relacji pomiędzy uczestnikami procesu inwestycyjnego.
Z dniem 4 grudnia 2025 r. nastąpiła zmiana przepisu art. 6471 k.c. W uzasadnieniu projektu Ustawy z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny [2] ustawodawca wyjaśnił, że nowe zasady zgłaszania sprzeciwu inwestora stanowią odpowiedź na potrzeby rynku budowlanego. Przepis umożliwia stronom większą elastyczność w ustalaniu terminów na złożenie sprzeciwu wobec udziału podwykonawcy w realizacji robót.
Zatem wprowadzone zmiany pozwalają na dostosowanie warunków kontraktowych do realiów inwestycji. Jednocześnie nadal zapewniają ochronę podwykonawców poprzez zachowanie solidarnej odpowiedzialności inwestora. A to oczywiście ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa obrotu w branży budowlanej.
Dość częstym zjawiskiem jest bowiem brak zapłaty wynagrodzenia należnego podwykonawcy przez (generalnego) wykonawcę będącego jego bezpośrednim kontrahentem. Może to wynikać z niewypłacalności generalnego wykonawcy bądź innych przyczyn. Niemniej jednak zbyt często prowadzi do problemu utrzymania płynności finansowej przez podwykonawcę, a to może wywołać kolejne zatory płatnicze na rzecz dostawców lub dalszych podwykonawców. Remedium ma stanowić odpowiedzialność solidarna inwestora i generalnego wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy, a także podwykonawcy za zapłatę dalszemu podwykonawcy. Tym bardziej, że normy zawarte w art. 6471 k.c. mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to w praktyce, że nie jest dopuszczalne ograniczenie bądź wyłączenie solidarnej odpowiedzialności uczestników procesu budowlanego ani modyfikacja zdarzeń warunkujących jej powstanie [3].
W dalszej części artykułu:
Odpowiedzialność inwestora wobec podwykonawcy – przykład z praktyki
PRZESŁANKI ODPOWIEDZIALNOŚCI SOLIDARNEJ W ŚWIETLE ART. 6471 K.C.
Pierwsza sytuacja – zgłoszenie podwykonawcy
Druga sytuacja – umowa pomiędzy inwestorem a (generalnym) wykonawcą
SPRZECIW INWESTORA – ZMIANA STANU PRAWNEGO OD 4 GRUDNIA 2025 R.
PRZEPISY PRZEJŚCIOWE
ZAKRES ODPOWIEDZIALNOŚCI INWESTORA
Czy dalszy podwykonawca również może żądać zapłaty wynagrodzenia przez inwestora?
Wiedza inwestora o podwykonawcach a odpowiedzialność solidarna za ich wynagrodzenie
>>> Cały artykuł dostępny jest w numerze 3/2026 miesięcznika „Inżynier Budownictwa”.
>>> Członkowie Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa mają dostęp do miesięcznika przez portal członkowski >>>
Katarzyna Sabynicz
radca prawny, Kancelaria Radcy Prawnego Katarzyna Sabynicz
Literatura
[1] Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
[2] Projekt ustawy z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 1508).
[3] Art. 6471, B Gliniecki, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, M. Balwicka-Szczyrba (red.), A. Sylwestrzak (red.), Warszawa 2025, LEX/el.
>>> Czy model „zaprojektuj i wybuduj” to wciąż umowa o roboty budowlane?
>>> Czy wykonawca odpowiada za realizację robót na podstawie wadliwego projektu?
>>> Czy można zastrzec karę umowną za brak zapłaty wynagrodzenia za roboty budowlane?
>>> Rażąco niska cena przy robotach budowlanych zgodnie z Prawem zamówień publicznych
>>> W jakim terminie przedawnia się roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane?
