Nowe podejście do analizy finansowej, polegające na sumowaniu wszystkich kosztów związanych z posiadaniem danego zasobu w całym okresie jego użytkowania, oraz konieczność szacowania wpływu produktu lub procesu na środowisko naturalne, klimat i zużycie zasobów na każdym etapie jego istnienia wymuszają zmiany w koncepcji doboru zabezpieczeń antykorozyjnych konstrukcji stalowych. Jednym z głównych elementów obu tych strategii jest wydłużenie trwałości, w tym przypadku zabezpieczeń antykorozyjnych.
W artykule zaprezentowano parametry, które powinny wpływać na dobór zabezpieczeń antykorozyjnych pod kątem wymaganej trwałości. Omówiono standardowe i nowoczesne systemy zabezpieczeń antykorozyjnych. Zasugerowano zmiany organizacyjne i prawne, które pomogą wprowadzić w życie nowe wymagania.
EKONOMICZNE I ŚRODOWISKOWE KOSZTY KOROZJI
Koszty korozji (bezpośrednie i pośrednie) stanowią ok. 6–8% produktu krajowego brutto [1], czyli są wyższe niż bardzo wysokie ostatnio wydatki na obronność. Co najmniej połowę tych kosztów można zredukować, stosując znane procedury. Do tego jednak konieczne jest świadome podejście i – znając ułomność natury ludzkiej – uwzględnienie tych procedur w przepisach.
Światowa produkcja stali jest odpowiedzialna za ok. 10% emisji CO2, a wymiana skorodowanej stali – za 3,4% całkowitej emisji [2]. Procesy korozyjne i niewłaściwie przeprowadzone, skutkujące krótką trwałością prace antykorozyjne również wiążą się ze zwiększoną emisją CO2, stratami materiałów (konstrukcyjnych i użytych do wykonania zabezpieczeń) oraz energii.
Ocena inwestycji uwzględniająca całkowity koszt posiadania (dalej: TCO) i ocenę cyklu życia (dalej: LCA) może stworzyć ramy do wyboru najbardziej opłacalnej oraz najlepszej dla środowiska metody ochrony antykorozyjnej [3]. W obu tych ocenach podstawowe znaczenie ma dobór optymalnej technologii i materiałów do założonej trwałości.
>>> Diagnostyka korozyjna konstrukcji żelbetowych
>>> Konstrukcje żelbetowe – przykłady awarii
>>> Konstrukcje żelbetowe w obiektach rolniczych – trwałość i ochrona
>>> Rynek konstrukcji stalowych w Polsce – raport
Fot. © Albin Marciniak – stock.adobe.com
| TCO (Total Cost Ownership – całkowity koszt posiadania)
to metodologia analizy finansowej, która określa sumę kosztów związanych z posiadaniem danego zasobu (produktu, usługi, systemu) w całym okresie jego użytkowania: od zakupu, przez wdrożenie i eksploatację, aż po utylizację. LCA (Life Cycle Assessment – ocena cyklu życia) to kompleksowa metodologia określania wpływu produktu, procesu, technologii lub usługi na środowisko w całym cyklu ich życia: od wydobycia surowców, przez produkcję i użytkowanie, aż po utylizację lub recykling. |
Ochrona antykorozyjna. W dalszej części artykułu:
POWŁOKI ANTYKOROZYJNE NA OBIEKTACH INFRASTRUKTURY
Środowisko korozyjne
Kształt konstrukcji i dostępność elementów
Miejsce wykonywania prac
Wymagania ekologiczne i ekonomiczne
STANDARDOWE I NOWOCZESNE SYSTEMY ZABEZPIECZEŃ ANTYKOROZYJNYCH
>>> Cały artykuł dostępny jest w numerze 11/2025 miesięcznika „Inżynier Budownictwa”.
>>> Członkowie Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa mają dostęp do miesięcznika przez portal członkowski >>>
dr inż. Agnieszka Królikowska
Instytut Badawczy Dróg i Mostów
Literatura
[1] CC Technologies Laboratories, Corrosion Costs and Preventive Strategies in the United States, Study conducted in cooperation with FHWA and NACE, FHWA-RD-01-156, 2002 [dostęp 1.10.2025]. Dostępne w ROSA P Repository and Open Science Access Portal: https://rosap.ntl.bts.gov/view/dot/39217/dot_39217_DS1.pdf.
[2] Iannuzzi M., Frankel G.S., “The carbon footprint of steel corrosion” w Materials Degradation, vol. 6, art. 101, 2022 [dostęp 1.10.2025]. Dostępne w Nature: https://doi.org/10.1038/s41529-022-00318-1.
