Nowe Centrum Warszawy. Jak zmieni się stolica?

Nowe Centrum Warszawy to projekt realizowany w różnych miejscach stolicy. Celem jest modernizacja, zazielenienie przestrzeni i ułatwienie poruszania się po mieście różnym uczestnikom ruchu drogowego. Miasto ma działać jak „żywy organizm”.

fot. Biuro Infrastruktury UM Warszawa

W tekście:

Co to za projekt Nowe Centrum Warszawy.
Jakie inwestycje zostały już ukończone.
Jakie inwestycje są jeszcze w planach.

Nowe Centrum Warszawy: co to za projekt?

Nowe Centrum Warszawy to wieloletni projekt realizowany w Śródmieściu i częściowo na Pradze Północ. Spośród zaplanowanych 25 inwestycji dziewięć zostało już zrealizowanych. Na pierwszy ogień w 2020 roku poszła Aleja Jana Pawła II wraz z Rondem Czterdziestolatka. Wyremontowane zostały jezdnie i chodniki, powstały nowe trasy rowerowe i szpalery drzew.

Przy ul. Marszałkowskiej pojawiła się siedziba Muzeum Sztuki Nowoczesnej, autorstwa projektu Thomasa Phifera. Muzeum otwarto 25 października 2024 roku.

Przed Pałacem Kultury i Nauki powstał Plac Centralny. Na pierwszy rzut oka miejsce mało zielone, ale jest w tym pewien zamysł – nawierzchnia placu składa się z pięciu różnych rodzajów kamienia, które odwzorowują układ przedwojennych ulic i kamienic. Prace trwały prawie dwa lata, a efekt zaprezentowano w czerwcu 2025 roku.

Metamorfozę przeszła też ul. Chmielna – od pasażu Stefana Wiecheckiego „Wiecha” do Nowego Światu. Zyskała nową nawierzchnię z płyt granitowych, oświetlenie oraz małą architekturę w postaci ławek i krzeseł. Posadzono 88 drzew i ponad 7,5 tysiąca krzewów.

fot. Biuro Infrastruktury UM Warszawy

U zbiegu ulic Brackiej, Chmielnej, Kruczej, Szpitalnej i Zgoda powstał Plac Pięciu Rogów – zadrzewiona przestrzeń z fontanną. Całość dopełniła mała architektura – kameralne niskie latarnie z lampami przywodzącymi na myśl sceniczne oświetlenie, blisko 40 ławek i siedzisk. Ciekawym elementem jest rzeźba akustyczna „Pisklę. Drozd śpiewak” Joanny Rajkowskiej.

Zazielenił się Plac Bankowy. W ciągu niespełna trzech lat ogrodnicy posadzili blisko 70 drzew oraz liczne krzewy i byliny. Wyremontowano chodniki i poprowadzono ścieżkę rowerową.

Modernizację przeszedł również Plac Trzech Krzyży. W 2022 roku z zaskoczeniem odkryto zabytkowy bruk, który znajdował się pod asfaltem. Bruk ostrożnie rozebrano, zinwentaryzowano, naprawiono i ułożono ponownie. Drogowcy czasowo zabezpieczyli go asfaltem, do czasu docelowej rewitalizacji.

Rondo Dmowskiego dostosowano dla pieszych. Na wysokości ulic Poznańskiej, Widok, Parkingowej i Nowogrodzkiej powstały cztery nowe przejścia. Dzięki nim, przechodząc przez samo centrum Warszawy, nie trzeba już schodzić do podziemi.

Oba brzegi Wisły połączyła pierwsza w Warszawie wyłącznie pieszo-rowerowa przeprawa przez Wisłę. Oddana do użytku w 2024 roku kładka Magdaleny Abakanowicz ma 452 metry długości i pod tym względem wyprzedza kilka znanych tego typu przepraw na świecie – jest dłuższa o 127 metrów od londyńskiego Millennium Bridge i o 148 metrów od paryskiego Passerelle Simone-de-Beauvoir.

Nowe Centrum Warszawy: aktualne remonty

Pomiędzy Dworcem Warszawa Śródmieście a Pałacem Kultury i Nauki powstaje zielona Aleja Centralna. Drogowcy przebudują trakt od tzw. patelni przy stacji metra Centrum do ul. Emilii Plater. Na nowej nawierzchni placu drogowcy odtworzą zegar słoneczny. Pojawią się ławki i pergole obsadzone pnączami. Zielone tereny wyniosą łącznie blisko 9 tysięcy metrów kwadratowych. Przebudowa rozpocznie się w drugiej połowie 2026 roku. Prace potrwają około cztery miesiące.

Nowy wygląd na odcinku pomiędzy Ogrodem Saskim a rotundą zyska ul. Marszałkowska. W 2025 roku tramwajarze wymienili tam torowisko, a ogrodnicy posadzili blisko 150 drzew. Drogowcy kończą budowę drogi dla rowerów od Świętokrzyskiej do Złotej.

Przebudowę przechodzi też ul. Złota. Połączy Plac Centralny, Plac Pięciu Rogów i ulicę Chmielną i Plac Powstańców Warszawy. Zielona aleja w środku miasta robi piorunujące wrażenie.

fot. ZDM Warszawa

Stołeczny Zarząd Rozbudowy Miasta ogłosił przetarg na projekt zagospodarowania otoczenia Pałacu Kultury i Nauki o powierzchni około 24 tysięcy metrów kwadratowych. Zmiany obejmą obszar pomiędzy pałacem a ulicą Świętokrzyską i Alejami Jerozolimskimi. Tutaj także beton zastąpi zieleń.

Modernizację przechodzi też Sala Kongresowa w Pałacu Kultury i Nauki. Inwestycja, której budżet zwiększono w 2025 roku z 393 milionów do 478 milionów złotych, obejmuje też zaplecze techniczne, sanitarne, konferencyjne i gastronomiczne. Obiekt zostanie dostosowany do obowiązujących przepisów przeciwpożarowych i sanitarnych. Zostanie też przebudowany pod kątem potrzeb osób z niepełnosprawnościami, a wszystko zgodnie z wytycznymi konserwatora zabytków. Prace modernizacyjne mają zakończyć się na przełomie 2027 i 2028 roku.

Przy skrzyżowaniu ulic Świętokrzyskiej i Marszałkowskiej znajduje się Park Świętokrzyski. Teraz wzbogaci się on o nową roślinność. Prace rozpoczną się w połowie 2027 roku.

Obok Muzeum Sztuki Nowoczesnej powstanie siedziba teatru TR Warszawa, znanego dawniej jako Teatr Rozmaitości. Całkowita powierzchnia obiektu wynosi ponad 17 tysięcy metrów kwadratowych, z czego 11,5 tysiąca metrów kwadratowych stanowi część nadziemna. Kubatura budynku – zarówno w części nadziemnej, jak i podziemnej – przekracza 112 tysięcy metrów kwadratowych. Podobnie jak Muzeum Sztuki Nowoczesnej, budynek teatru zaprojektował zespół z biura architektonicznego Thomas Phifer and Partners z Nowego Jorku, razem z polskimi pracowniami APA Wojciechowski i Buro Happold.

Pod Placem Powstańców powstał podziemny parking z 420 miejscami postojowymi. Na powierzchni powstanie miejski plac reprezentacyjny. Zostaną posadzone nowe drzewa, krzewy i byliny. Pojawi się też ogród muzyki.

Plac Żelaznej Bramy połączy się z Ogrodem Saskim. Osią przedsięwzięcia będzie nowa zebra z sygnalizacją świetlną, szeroka na 13-16 metrów. Obok niej powstanie przejazd rowerowy. Prace rozpoczną się w 2027 roku i będą prowadzone do końca 2028 roku.

Modernizację przejdzie też zabytkowy budynek Hali Gwardii. W środku stanie się nowoczesny, a na zewnątrz zachowa oryginalną architekturę z detalami historycznymi. Prace prowadzone będą pod okiem konserwatora zabytków.

Ulica Karowa, łącząca Krakowskie Przedmieście z bulwarami nad Wisłą i kładką Magdaleny Abakanowicz, stanie się dostępna dla osób z ograniczoną mobilnością. Z ułatwień ucieszą się też rowerzyści.

Zazieleni się ulica Krucza. Dwie węższe jezdnie przedzieli pieszy pasaż. Skrzyżowania zostaną wyniesione do poziomu chodnika. Nie będzie sygnalizacji świetlnej. Pieszy pasaż stanie się zielonym bulwarem z małą architekturą, drzewami i elementami wodnymi. Będzie to przestrzeń wyłącznie dla pieszych i miejsce rekreacji. Rowerzyści przejadą po jezdni. Posadzone zostanie 247 drzew, niemal 15 tysięcy krzewów oraz około pięć tysięcy metrów kwadratowych rabat z kwiatami. Na wysokości Grand Hotelu powstanie nowy, zielony plac miejski.

Zmiany związane z projektem Nowe Centrum Warszawy sięgną drugiej strony Wisły. Na Pradze Północ rewitalizację przechodzi ulica Okrzei. Impulsem była budowa kładki pieszo-rowerowej na Wiśle.

Nowe Centrum Warszawy: planowane inwestycje

W przyszłości dużą modernizację przejdą też Aleje Jerozolimskie. Remont odbędzie się przy okazji przebudowy tunelu średnicowego. Pojawią się szerokie chodniki i ogródki gastronomiczne.

Przed Pałacem Kultury i Nauki stanie Nowa Emilia. Modernistyczny pawilon z końca lat 60. XX w. – Dom Meblowy „Emilia” – został rozebrany w 2017 roku. W latach 2008-2016 pawilon służył jako tymczasowa siedziba Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Wróci jako trzykondygnacyjny budynek o łącznej powierzchni ponad 7000 m kw. Pomieści miejską oranżerię z przestrzenią usługową, na przykład konferencyjno-wystawienniczą i gastronomiczną.

Rewitalizację przejdzie też Plac Teatralny. „Od czasów powojennych Plac Teatralny jest rozległym parkingiem, a nie miejscem, gdzie można spędzać czas. Chcemy to zmienić” – czytamy na stronie m.st. Warszawa.

Źródło: Inżynier Budownictwa/um.warszawa.pl

Redakcja poleca: