Instalacje gazowe od lat należą do najpopularniejszych rozwiązań do zasilania urządzeń grzewczych w budownictwie mieszkaniowym i przemysłowym. Ich wszechstronność, efektywność oraz stosunkowo niskie koszty eksploatacji sprawiają, że są chętnie wybierane zarówno do ogrzewania pomieszczeń, podgrzewania wody, jak i w gastronomii. Aby instalacje były bezpieczne w użytkowaniu i niezawodne, niezbędne są: precyzyjny projekt, fachowy montaż, a także regularna kontrola i konserwacja.
dr inż. Florian G. Piechurski*
Politechnika Śląska
W artykule:
- WYMAGANIA PRZY MONTAŻU INSTALACJI GAZOWEJ
Zasady dotyczące budynków
Zasady montażu rur w instalacjach gazowych
Odległości i długości wymagane przy montażu instalacji gazowej - WYMAGANIA WOBEC RUR I KSZTAŁTEK W INSTALACJACH GAZOWYCH
Rury stalowe czarne
Rury i kształtki miedziane
Ograniczenia stosowania instalacji miedzianej
Inne rozwiązania materiałowe
Podczas projektowania i montażu instalacji gazowej trzeba przestrzegać ściśle określonych zasad. Zostały one opisane w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [1] (dalej: WT – Warunki Techniczne), oraz polskich normach [3–5, 8–10].
Fot. stock.adobe.com/bnorbert3
Wymagania przy montażu instalacji gazowej
Zasady dotyczące budynków wg [1]
- W budynkach wyższych niż 35 m nad poziomem terenu instalacja gazowa może być doprowadzona jedynie do pomieszczeń technicznych, w których znajdują się urządzenia gazowe, zlokalizowanych w piwnicy lub na najniższej kondygnacji nadziemnej oraz najwyższej kondygnacji (albo nad nią), pod warunkiem zastosowania urządzenia stabilizującego ciśnienie.
- Aby wykonać instalację gazową w budynkach o wysokości przekraczającej 25 m, konieczna jest pozytywna opinia komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.
- W budynkach niskich (o wysokości do 12 m n.p.t. lub do 4 kondygnacji nadziemnych w przypadku budynków mieszkalnych) dozwolone jest wykonanie instalacji gazowej zasilanej gazem płynnym.
- Zabronione jest użytkowanie w jednym budynku gazu płynnego oraz gazu z sieci gazowej, z wyjątkiem budynków niskich, w których dozwolone jest stosowanie instalacji zasilanej gazem płynnym oraz zamontowanie kotła zasilanego z sieci gazowej. W pomieszczeniach, w których podłoga znajduje się poniżej poziomu otaczającego terenu, oraz w pomieszczeniach wyposażonych w umieszczone pod podłogą rewizje i kanały instalacyjne zabronione jest stosowanie instalacji gazowej zasilanej gazem o gęstości większej od gęstości powietrza.
Jak powstaje blok gazowo-parowy PGE Nowy Rybnik. PODCAST
Zasady montażu rur w instalacjach gazowych wg [1]
- Rury instalacji gazowej znajdujące się poniżej poziomu terenu oraz w odległości ponad 0,5 m od ściany zewnętrznej budynku powinny spełniać wymagania dotyczące sieci gazowej.
- Instalacja gazowa na odcinku od 0,5 m od ściany zewnętrznej do kurków gazowych przed gazomierzem (w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych) lub do odgałęzień lokali użytkowych (w budynkach użyteczności publicznej) powinna być wykonana z rur stalowych bez szwu lub z rur stalowych ze szwem, zgodnych z wymaganiami polskich norm [5, 8–10] i łączonych przez spawanie.
- Prowadzenie instalacji gazowej przez pomieszczenia mieszkalne jest dopuszczalne pod warunkiem, że jest ona wykonana z: rur stalowych bez szwu albo rur stalowych ze szwem, łączonych za pomocą spawania, lub rur miedzianych lutowanych lutem twardym (zgodnych z polską normą dotyczącą
rur miedzianych przeznaczonych do dostarczania gazu). - Rur instalacyjnych nie montuje się w pomieszczeniach stale zamieszkanych lub takich, których sposób użytkowania może spowodować uszkodzenie instalacji albo wpływać negatywnie na parametry eksploatacyjne gazu.
- Dopuszczalne jest montowanie instalacji gazowej z rur stalowych bez szwu lub ze szwem, łączonych przez spawanie, przez jedną kondygnację garażu znajdującego się bezpośrednio pod kondygnacją nadziemną budynku, jednak rury te trzeba zabezpieczyć przed potencjalnymi uszkodzeniami mechanicznymi.
- W piwnicach i suterenach rury instalacji gazowych należy montować na powierzchni ścian lub pod stropem.
- Na pozostałych kondygnacjach nadziemnych pozwala się na montaż instalacji również w bruzdach osłoniętych nieuszczelnionymi ekranami, można także zastosować łatwo usuwalną masę tynkarską, która nie powoduje korozji rur (czynność tę należy poprzedzić próbą szczelności instalacji gazowej).
- Dopuszczalne jest montowanie pionów instalacyjnych gazów lżejszych od powietrza w łazienkach, kuchniach niemieszkalnych oraz szybach instalacyjnych wentylowanych.
- Wszystkie piony oraz rury doprowadzające gaz do urządzeń gazowych i gazomierzy powinny być wyposażone w kulowy kurek odcinający.
- Kurki odcinające usytuowane w pozycji pionowej osi stożka kurka należy montować równolegle do przyległej ściany (dla pionów w budynkach wysokich przypada co najmniej 1 kurek na 5 kondygnacji).
* Florian Grzegorz Piechurski był członkiem Śląskiej OIIB, Oddziału PZITS w Katowicach oraz Rady Naukowej Stowarzyszenia Technologii Bezwykopowych. W latach 1980–2021 był pracownikiem Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki na Politechnice Śląskiej. Był także projektantem, kierownikiem i inspektorem nadzoru w zakresie instalacji i urządzeń sanitarnych, autorem publikacji z tej tematyki oraz organizatorem konferencji branżowych. Zmarł 27 lutego 2026 r.
>>> Cały artykuł dostępny jest w numerze 7/2026 miesięcznika „Inżynier Budownictwa”.
>>> Członkowie Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa mają dostęp do miesięcznika przez portal członkowski >>>
Redakcja poleca:
- Sieci gazowe – zasady bhp przy budowie i eksploatacji
- Instalacja gazowa w budynku – przepisy
- W Wielkopolsce powstanie nowa tłocznia gazu
- GAZ-SYSTEM z kompletem decyzji lokalizacyjnych dla kluczowych gazociągów
- Zakończono budowę gazociągu Rembelszczyzna–Mory
Literatura
[1] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.).
[2] „Metalowe systemy instalacyjne” w: Zasady stosowania, t. 1: Viega, www.viega.pl/content/dam/viega/aem_online_assets/download_assets/pl/672607_tom_i_wyd_3_rozdzial_3_instalacja_gazowa_2014.pdf.
[3] PN-B-03430:1983/Az3:2000 Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej – Wymagania.
[4] PN-B-02431-1:1999 Ogrzewnictwo – Kotłownie wbudowane na paliwa gazowe o gęstości względnej mniejszej niż 1 – Wymagania.
[5] PN-EN 1775:2009 Dostawa gazu – Przewody gazowe dla budynków – Maksymalne ciśnienie robocze równe 5 bar lub mniejsze – Zalecenia funkcjonalne.
[6] Zając-Wstawska W., Gazowe instalacje zaprasowywane z miedzi, Wrocław: Polskie Centrum Promocji Miedzi, 2010.
[7] DVGW-TRGI 2008 (Deutsche Vereinigung des Gas- und Wasserfaches, Technische Regeln für Gasinstallationen), DVGW-Arbeitsblatt G 600, April 2008.
[8] PN-EN ISO 3183:2013-05 Przemysł naftowy i gazowniczy – Rury stalowe do rurociągowych systemów transportowych.
[9] PN-EN 10305-1:2016-05 Rury stalowe precyzyjne – Warunki techniczne dostawy – Część 1: Rury bez szwu ciągnione na zimno.
[10] PN-EN 1057+A1:2010 Miedź i stopy miedzi – Rury miedziane okrągłe bez szwu do wody i gazu stosowane w instalacjach sanitarnych i ogrzewania.
