Budowa bloku gazowo-parowego PGE Nowy Rybnik

Z CYKLU „MOJE NAJWIĘKSZE WYZWANIE”

Arkadiusz Porwoł
kierownik robót budowlanych, Polimex Mostostal S.A.

Świadomie  używam  określenia „obiekty”, ponieważ chodzi nie tylko o budynki główne, lecz także o liczne obiekty infrastrukturalne, w tym estakady technologiczne. Wraz z kolegą, Piotrem Obłojem, kierownikiem robót, odpowiadaliśmy za nadzór nad montażem konstrukcji stalowych. Masa realizowanych przez nas elementów wyniosła ok. 4400 ton i stanowiła szkielet obiektów energetycznych oraz infrastruktury towarzyszącej.

Skala inwestycji: blok gazowo-parowy to złożony układ technologiczny składający się z wielu powiązanych obiektów. Do najważniejszych konstrukcji, których montaż nadzorowaliśmy, należały:

• budynek kotła odzysknicowego – ok. 640 ton konstrukcji stalowej;
• budynek turbiny parowej – 1300 ton;
• budynek turbiny gazowej – 760 ton, za który obecnie odpowiadam pod względem budowlanym;
• konstrukcja wsporcza kotła i inne konstrukcje technologiczne – ok. 1100 ton.

Konstrukcje wykonano głównie ze stali klasy S355J2, natomiast elementy drugorzędne ze stali S235JR. Połączenia realizowano przy użyciu śrub zwykłych klasy 8.8 oraz śrub sprężających HV klasy 10.9.

Istotnym założeniem przy montażu konstrukcji stalowej było maksymalne ograniczenie prac spawalniczych i malarskich prowadzonych bezpośrednio na placu budowy. Wynikało to zarówno z wymagań jakościowych, jak i z potrzeby utrzymania wysokiego tempa robót. Elementy konstrukcji przygotowywano w możliwie największym stopniu w wytwórni spółki z Grupy Kapitałowej Mostostal Siedlce, gdzie także pracowałem ponad 4 lata. Wykonano spoiny warsztatowe oraz kompletny system zabezpieczenia antykorozyjnego dostosowany do środowisk korozyjnych C3 i C4, obejmujący m.in. malowanie oraz cynkowanie ogniowe. Dzięki temu na budowie dominowało łączenie elementów przez skręcanie, co skracało czas realizacji i zapewniało wysoką jakość oraz powtarzalność połączeń. Ograniczenie prac spawalniczych i malarskich zmniejszało też wpływ warunków atmosferycznych na proces wykonawczy.

Budowa bloku gazowo-parowego w elektrowni PGE Nowy Rybnik. Fot. autora

Montaż z wykorzystaniem ciężkiego sprzętu

Ze względu na gabaryty i masę elementów montaż konstrukcji stalowej wymagał użycia specjalistycznego sprzętu, w tym żurawi. Na placu budowy pracowały m.in.: Terex CC 3800 – żuraw gąsienicowy o udźwigu 650 ton, Liebherr LTM 1500 – żuraw samojezdny o udźwigu 500 ton oraz Grove GMK 6300 – żuraw o udźwigu 300 ton.

Jednocześnie wykorzystywano maksymalnie cztery żurawie wieżowe o wysokości przekraczającej 75 m oraz inne mniejsze urządzenia.

Dodatkowo każdy element o masie przekraczającej 5 ton wymagał opracowania szczegółowego lifting planu oraz projektu organizacji robót. Dokument określał sposób podnoszenia elementu, konfigurację i typ zawiesi oraz szekli, rozmieszczenie punktów podwieszenia, położenie środka ciężkości, a także analizę bezpieczeństwa operacji dźwigowej z uwzględnieniem nośności żurawia przy danym zasięgu. W przypadku największych elementów montaż prowadzono niekiedy wczesnym rankiem (ok. godz. 6:00–7:00), gdy warunki wiatrowe były najkorzystniejsze.

Precyzja i odbiory techniczne

Jednym z najbardziej wymagających aspektów realizacji była duża liczba odbiorów technicznych konstrukcji. W wytwórni obowiązywała klasa wykonania EXC2, a dla belek podsuwnicowych – nawet EXC3, co wiązało się z bardziej rygorystycznymi tolerancjami i badaniami odbiorowymi. W okresach największej intensywności robót na budowie dokonywaliśmy od kilku do nawet kilkunastu odbiorów dziennie przy uczestnictwie inspektorów nadzoru inwestorskiego z ramienia PGE Nowy Rybnik.

Każdy odbiór obejmował chronologicznie m.in.:

• kontrolę dokumentacji odbiorowej, w tym operatów geodezyjnych, protokołów ze skręcania, kalibrację sprzętu kontrolnego i uprawnienia personelu w myśl wcześniej zatwierdzonych planów kontroli i badań (PKiB);
• kontrolę poprawności montażu elementów konstrukcyjnych, kompletność itp.;
• sprawdzenie momentów dokręcenia śrub przy użyciu kluczy dynamometrycznych;
• weryfikację zgodności z dokumentacją montażową i danymi w niej zawartymi;
• sprawdzenie kompletności zabezpieczeń antykorozyjnych;
• podpisanie dokumentów odbiorowych i wpis do dziennika budowy.

W przypadku konstrukcji stalowych dla obiektów energetycznych dokładność ma kluczowe znaczenie. Niekiedy tolerancje montażowe określone w normie PN-EN 1090-2 były niewystarczające, a bardziej rygorystyczne wymagania wynikały z potrzeb branży mechaniczno-technologicznej.

Niektóre elementy wymagały dopasowania bezpośrednio na budowie. Mimo precyzyjnej produkcji w wytwórni podczas instalacji zdarzały się niewielkie różnice wymagające korekt, regulacji położenia, a czasem nawet demontażu i ponownego montażu w innej kolejności.

Z CYKLU „MOJE NAJWIĘKSZE WYZWANIE”:

Pod ziemią, pod miastem, pod presją – budowa II linii metra w Warszawie

Na granicy możliwości – kiedy doświadczenie to za mało

Budując z historią – doświadczenia z renowacji „Mamuta”

Pierwsza w Polsce fabryka leków „highly potent” – perspektywa inżyniera

Koordynacja wielu branż

Budowa bloku energetycznego to miejsce, w którym równocześnie działa wiele branż, m.in. zespoły montujące konstrukcję stalową, ekipy instalujące urządzenia technologiczne, rurociągi procesowe, instalacje elektryczne oraz systemy automatyki.

Jednym z największych wyzwań organizacyjnych było zapewnienie właściwej kolejności prac, umożliwiającej równoległą realizację zadań przez różne zespoły. Wymagało to precyzyjnego planowania frontów robót oraz bieżącej koordynacji działań wszystkich wykonawców i podwykonawców, pamiętając, że w szczytowym okresie na budowie było ponad 1300 osób.

Budowa bloku gazowo-parowego w elektrowni PGE Nowy Rybnik. Fot. autora

Estakady technologiczne – osobny zakres odpowiedzialności

Oprócz głównych obiektów energetycznych odpowiadałem również za montaż konstrukcji estakad technologicznych, które stanowią jeden z kluczowych elementów  infrastruktury przemysłowej. Często są porównywane do układu krwionośnego łączącego główne narządy – obiekty i instalacje.

Łączna długość estakad na terenie inwestycji wyniosła ok. 680 m, a masa ich konstrukcji – ok. 365 ton (ok. 540 kg/mb). Służą one głównie do prowadzenia tras kablowych i instalacji rurociągowych między poszczególnymi obiektami nowego bloku. Na budowie wyróżniono osiem głównych ciągów estakad, oznaczonych literami A–H.

Organizacja pracy i doświadczenie

Praca przy montażu kilku tysięcy ton konstrukcji stalowej była dużym wyzwaniem organizacyjnym. Każdy dzień na budowie oznaczał konieczność koordynacji dostaw elementów, planowania kolejnych operacji z użyciem żurawi, prowadzenia odbiorów oraz rozwiązywania bieżących problemów.

W takich projektach kluczowa jest współpraca całego zespołu: kierownictwa robót, ekip montażowych, geodetów oraz specjalistów kontroli jakości. Szczególne podziękowania kieruję do odpowiedzialnych za dostawy i montaż konstrukcji stalowej koleżanek oraz kolegów z Polimex Energetyka, dzięki którym realizacja była możliwa w trudnych warunkach.

Budowa bloku gazowo-parowego w elektrowni PGE Nowy Rybnik. Fot. autora

Podsumowanie – perspektywa kierownika robót

Udział w tej inwestycji jest dla mnie nie tylko dużym wyzwaniem zawodowym, lecz także cennym doświadczeniem. Obserwowanie, jak z tysięcy elementów powstaje kompletny obiekt technologiczny, daje ogromną satysfakcję, zwłaszcza wiedząc, że inwestycja o wartości ok. 3,6 mld zł będzie służyć milionom ludzi i wzmacniać bezpieczeństwo energetyczne kraju. Z perspektywy kierownika robót montażu konstrukcji stalowej na budowie bloku gazowo-parowego w Rybniku widać, jak szerokich kompetencji wymaga dziś praca inżyniera budownictwa. Codzienność na budowie to nie tylko nadzór nad poprawnością robót i zgodnością z projektem, lecz przede wszystkim ciągłe podejmowanie decyzji technicznych, organizacyjnych oraz logistycznych, często pod presją czasu. Spotkania poranne, tygodniowe i obiektowe są tu niezbędne do skutecznej koordynacji prac. W przypadku tej inwestycji szczególnym wyzwaniem była skala przedsięwzięcia: ponad 4400 ton konstrukcji stalowej, tysiące operacji montażowych wykonywanych przy użyciu ciężkiego sprzętu. Każdy element konstrukcji, każda śruba sprężająca, każdy pomiar geodezyjny stanowiły część większego procesu, którego celem było stworzenie stabilnej i precyzyjnej struktury dla przyszłych instalacji technologicznych nowego bloku elektrowni.

Równie istotna była koordynacja międzybranżowa. Budowa to środowisko, w którym równolegle funkcjonują zespoły wielu specjalności: od konstrukcji stalowych, przez instalacje technologiczne i rurociągi, aż po elektrykę i automatykę. Zadaniem kierownika robót jest nie tylko nadzór nad własnym zakresem prac, lecz także takie planowanie i organizacja frontów robót z myślą o kolegach oraz koleżankach branżystach, aby umożliwić sprawną współpracę wszystkich uczestników procesu.

Szczególnie zapadł mi w pamięć etap montażu estakad technologicznych, za który osobiście odpowiadałem. Ich łączna długość – ok. 680 m oraz konieczność precyzyjnego dopasowania do wielu przyszłych instalacji sprawiały, że każdy fragment konstrukcji wymagał dokładnego planowania i stałej kontroli.

Patrząc dziś na rosnącą konstrukcję bloku gazowo-parowego w Rybniku, mam poczucie, że udział w tym projekcie jest jednym z najważniejszych etapów mojego rozwoju zawodowego. To doświadczenie pokazuje mi, jak duże znaczenie w pracy inżyniera mają nie tylko wiedza techniczna i znajomość technologii montażu, lecz także umiejętności miękkie, tj. współpraca, organizacja i szybkie reagowanie na pojawiające się wyzwania.

Często powtarzam: brak decyzji jest gorszy niż decyzja nie do końca doskonała.

Budowa bloku gazowo-parowego w Rybniku pokazuje, jak wiedza inżynierska, nowoczesne technologie i dobra organizacja pracy tworzą spójny proces realizacyjny, w którym kadra inżynierska i setki pracowników fizycznych wykonują zadania pod naszym nadzorem.

Fot. autora