Projektowanie uniwersalne to dziś nie tylko odpowiedź na wymagania przepisów, ale przede wszystkim świadome podejście do tworzenia przestrzeni dostępnych dla wszystkich użytkowników.
W praktyce instalatorskiej projektowanie uniwersalne oznacza konieczność takiego montażu wyposażenia sanitarnego, aby było ono funkcjonalne, bezpieczne oraz intuicyjne w użytkowaniu, niezależnie od wieku czy poziomu sprawności użytkowników. Jak stworzyć taką przestrzeń w praktyce, wyjaśnia Karolina Kozłowska, manager ds. marketingu i komunikacji DELABIE w Polsce.

STREFA WC
Przestrzeń WC powinna zapewniać swobodne manewrowanie i komfort użytkowania. Należy przewidzieć przestrzeń manewrową o wymiarach 1500 × 1500 mm przed miską WC, której zalecana głębokość wynosi ok. 700 mm. Po obu stronach WC – lub przynajmniej po jednej, w zależności od układu pomieszczenia – trzeba pozostawić wolną przestrzeń o szerokości min. 900 mm i głębokości 700 mm. Kluczowym elementem są poręcze: rekomendowane jest zastosowanie dwóch, w tym min. jednej uchylnej. Montuje się je w rozstawie 650–700 mm oraz na wysokości 280 mm nad miską (od górnej krawędzi WC do górnej krawędzi poręczy). Ich długość powinna odpowiadać głębokości WC (700 mm) powiększonej o 150 mm. Dodatkowo warto przewidzieć oparcie instalowane tak, aby zachować 550 mm odległości od przedniej krawędzi WC. Uchwyt na papier najlepiej zamontować na poręczy, a spłukiwanie powinno być boczne manualne lub elektroniczne, co zwiększa dostępność i higienę.
STREFA NATRYSKOWA
Przestrzeń natryskowa to obszar wymagający szczególnej uwagi ze względu na wysokie ryzyko wypadków. Otwarta kabina natryskowa powinna mieć min. 900 mm szerokości i 0,9 m² powierzchni oraz przestrzeń manewrową o wymiarach 900 × 1200 mm przed wejściem, a zamknięta kabina – co najmniej 2,5 m² powierzchni i szerokość min. 1,5 m. Kluczowe jest całkowite wyeliminowanie progów.
Niezbędnym elementem są poręcze – min. jedna ścienna w kształcie litery „T” lub „L”, montowana na tej samej ścianie co bateria. Uzupełniająco można zastosować jedną lub dwie poręcze uchylne przy siedzisku. Alternatywnie widywane są także poręcze narożne z pionowym drążkiem. Obowiązkowe jest również miejsce do siedzenia – może to być taboret, siedzisko ścienne (stałe lub składane) albo rozwiązanie mobilne. Siedzisko powinno być stabilne, antypoślizgowe i łatwe w utrzymaniu czystości. Bateria natryskowa powinna być termostatyczna, a słuchawka wyposażona w regulację wysokości oraz wąż o długości min. 150 cm.
STREFA UMYWALKOWA
Przestrzeń umywalkowa musi umożliwiać wygodne korzystanie zarówno osobom stojącym, jak i poruszającym się na wózku. Umywalkę montuje się na wysokości ok. 800 mm, zapewniając jednocześnie min. 300 mm wolnej przestrzeni pod nią. Niezbędna jest także przestrzeń manewrowa o wymiarach 900 × 1500 mm. Lustro powinno być uchylne lub zamontowane na wysokości ok. 850 mm i mieć wysokość ok. 1 m, aby było funkcjonalne zarówno dla osoby siedzącej, jak i stojącej. Po obu stronach umywalki należy zamontować poręcze lub zastosować model z wbudowanymi uchwytami. Armatura powinna być łatwa w obsłudze – najlepiej sprawdzają się baterie dźwigniowe, przyciskowe lub bezdotykowe. Dodatkowe zabezpieczenia, takie jak ograniczniki temperatury oraz izolacja termiczna, zwiększają bezpieczeństwo użytkowania. Dozowniki mydła i suszarki należy instalować na wysokości ok. 850 mm.
ROLA INSTALATORA – KLUCZ DO FUNKCJONALNOŚCI
Choć projekt powstaje na etapie koncepcji, to właśnie instalator odpowiada za jego prawidłową realizację. Kluczowe znaczenie ma precyzja montażu, zachowanie wymaganych wysokości i odległości oraz właściwy dobór rozwiązań technicznych. Projektowanie uniwersalne nie polega na tworzeniu przestrzeni dla wybranych grup, lecz na budowaniu środowiska, które jest naturalnie wygodne dla wszystkich użytkowników. W praktyce oznacza to większą funkcjonalność, wyższy poziom bezpieczeństwa oraz trwałość instalacji odpowiadającą na potrzeby współczesnych użytkowników.
![]()
DELABIE Sp. z o.o.
ul. Chałubińskiego 8, 00-613 Warszawa
tel. 22 789 40 52
Czytaj także:
Wartość rynku systemów wodno-kanalizacyjnych w Polsce w 2025 r. przekroczy 7 mld zł
Przepompownie ścieków – problemy przy eksploatacji



