Rozwój cyfrowych narzędzi, takich jak BIM, rewolucjonizuje podejście do zarządzania obiektami mostowymi, umożliwiając integrację danych z różnych źródeł oraz ich kompleksową analizę. Skuteczne utrzymanie infrastruktury wymaga nie tylko wykorzystania nowoczesnych technologii, ale również wdrożenia spójnych systemów inspekcji i efektywnego zarządzania informacją.
Współczesne wyzwania związane z utrzymaniem i eksploatacją infrastruktury mostowej wymagają zastosowania zaawansowanych narzędzi wspierających procesy decyzyjne oraz długofalowe planowanie. W artykule przedstawiono nowoczesne rozwiązania technologiczne i metodyki, które umożliwiają skuteczne zarządzanie trwałością obiektów mostowych w zmieniających się warunkach eksploatacyjnych i klimatycznych.
>>> Zarządzanie i systemy eksperckie w aspekcie trwałości obiektów mostowych – cz. I
>> Jeszcze w latach 80. nie wiedzieliśmy ile mostów jest w Polsce
>> Trwałość mostów pod kontrolą. WYWIAD
Fot. autora
Wykorzystanie technologii BIM w zarządzaniu gospodarką mostową
BIM to technologia komputerowego modelowania, która odzwierciedla fizyczne i funkcjonalne właściwości obiektu budowlanego. Mogą do nich należeć m.in. informacje dotyczące danych ewidencyjnych, materiałowych, ponoszonych kosztów, czasu i technologii montażu, wyposażenia, stwierdzonych uszkodzeń oraz napraw lub modyfikacji obiektu. Wraz z rozwojem tej technologii zwiększają się możliwości jej stosowania. Ogólnie pomaga ona w tworzeniu cyfrowego modelu obiektu, który może być wykorzystywany na różnych etapach jego cyklu życia.
Zgodnie z założeniami struktury BIM w fazie operacyjnej model może być również uzupełniany o wyniki inspekcji, rejestrację zdarzeń losowych i stwierdzonych uszkodzeń, ewidencję prac utrzymaniowych, a także informacje o przebudowach, remontach lub wzmocnieniach [1], co byłoby szczególnie przydatne w procesie zarządzania drogowymi i kolejowymi obiektami mostowymi. W zależności od poziomu szczegółowości modelu dodawane dane mogłyby dotyczyć poszczególnych elementów konstrukcji i wyposażenia mostu zarówno przy tekstowym zapisie informacji, jak i multimedialnym, przy wykorzystaniu np. zdjęć, rysunków, tabel z wynikami badań i pomiarów.
Rys. 1. Główne założenia wielowymiarowości modeli BIM [1]
Na rys. 1 przedstawiono główne założenia wielowymiarowości modeli BIM. Poziom 3D odpowiada m.in. takim zadaniom jak: podstawowe modelowanie obiektów, wykrywanie błędów i kolizji oraz współpraca i uzgodnienia między projektantami a właścicielami sieci. Poziomy 4D i 5D obejmują przede wszystkim opracowanie przedmiarów, kosztorysów oraz harmonogramów. Poziom 6D ma służyć do aktualizacji modelu i dokumentacji powykonawczej. Najwyższy poziom – 7D wiąże się ze zwiększeniem efektywności utrzymania obiektów. Zarówno poziom 6D, jak i 7D docelowo mają służyć do zarządzania infrastrukturą.
W dalszej części artykułu:
Wykorzystanie technologii BIM w zarządzaniu gospodarką mostową cd.
Aktualne systemy inspekcji stanu technicznego obiektów mostowych i tendencje rozwojowe
>>> Cały artykuł dostępny jest w numerze 4/2026 miesięcznika „Inżynier Budownictwa”.
>>> Członkowie Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa mają dostęp do miesięcznika przez portal członkowski >>>
prof. dr hab. inż. Adam Wysokowski
kierownik Zakładu Inżynierii Drogowej, Kolejowej, Mostów i Tuneli, Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Budownictwa; przewodniczący Związku Mostowców RP
Literatura
[1] Salamak M., Januszka T., Płaszczyk T., „BIM i rzeczywistość poszerzona w zarządzaniu obiektami mostowymi” w: Konstrukcja i wyposażenie mostów.
Gliwice: Epigraf, 2025, s. 219–235.
