Z CYKLU „INŻYNIER PYTA – PRAWNIK ODPOWIADA”
Prowadzę firmę, która buduje obiekty komercyjne. Podczas realizowania inwestycji okazało się, że projekt budowlany zawiera błędy – niektóre przyjęte rozwiązania są ze sobą sprzeczne. Projektant twierdzi, że to drobne nieścisłości. Jakie roszczenia mi przysługują jako zamawiającemu?
Odpowiada adw. Marek Chudzicki
Kancelaria Prawa Budowlanego Adwokat Marek Chudzicki
Odpowiada adw. Grzegorz Gajda
Kancelaria Prawa Budowlanego Adwokat Marek Chudzicki
Przede wszystkim może Pan domagać się usunięcia błędów w projekcie. Projektant ma obowiązek poprawić go w rozsądnym terminie i bez zbędnych niedogodności dla zamawiającego. Jeśli tego nie zrobi, może Pan wówczas albo żądać odpowiedniego obniżenia ceny za usługę albo odstąpić od umowy (przy czym ten drugi wariant jest możliwy wyłącznie wtedy, gdy wada projektu jest istotna). Jeżeli skorzysta Pan z któregoś z tych uprawnień, to w ramach przepisów o rękojmi będzie Pan uprawniony także do dochodzenia od projektanta naprawienia szkody poniesionej w związku z tym, że zawarł Pan z nim umowę. Będzie Pan mógł to zrobić nawet wówczas, jeśli szkoda była następstwem okoliczności, za które projektant nie ponosi odpowiedzialności. Jednakże naprawienie szkody w tym przypadku nastąpi tylko w granicach tzw. ujemnego interesu umowy, a więc poniesionych przez Pana jako zamawiającego strat związanych z czynnością zawarcia umowy o wykonanie projektu budowlanego (np. kosztów odebrania projektu albo zawarcia umowy, gdy miała ona formę aktu notarialnego). W takiej sytuacji nie musi Pan udowadniać winy projektanta. Wystarczy, że poniósł Pan szkodę jako zamawiający.
>>> Dziedziczenie praw autorskich do projektu
>>> Zmiana projektanta w trakcie wykonywania robót budowlanych
>>> Nadzór autorski projektanta a interpretacja przepisów
>>> Prawa i obowiązki projektanta w procesie budowlanym
Może Pan również dochodzić od projektanta naprawienia pełnej szkody w oparciu o przepisy art. 471 i następne kodeksu cywilnego. Ustanawiają one odpowiedzialność kontraktową za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Jako przykłady takiej daleko idącej szkody można wskazać:
- uszczerbek w majątku spowodowany choćby zleceniem projektu zamiennego lub poniesieniem kosztu wykonania robót poprawkowych,
- zakup dodatkowych materiałów,
- utracone korzyści powstałe z uwagi na nieoddanie projektowanego obiektu w najem w założonym terminie.
Dochodzenie przed sądem odszkodowania na podstawie wskazanych przepisów wymaga jednak wykazania, że:
- po stronie inwestora powstała szkoda (o konkretnej wysokości) w postaci uszczerbku majątkowego;
- istnieje związek przyczynowy między niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania przez projektanta a poniesioną szkodą;
- szkoda jest spowodowana niewykonaniem lub nienależycie wykonanym zobowiązaniem przez projektanta – a więc powstała z przyczyn, za które ponosi on odpowiedzialność.
Co istotne – przy odpowiedzialności kontraktowej przyjęcie odpowiedzialności projektanta nie jest uzależnione od udowodnienia przez inwestora winy projektanta. Nie musi Pan zatem wykazywać przed sądem, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które projektant ponosi odpowiedzialność. Istnieje bowiem tutaj domniemanie, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania nastąpiło z winy kontrahenta, a więc wskutek okoliczności, za które ponosi on – czyli w tym przypadku projektant – odpowiedzialność.
Podstawa prawna
Art. 471, 560, 561, 638 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071).
