Niemal 78% ekspertów rynku nieruchomości uważa słabą ochronę właścicieli za najpoważniejszą barierę na rynku najmu w Polsce. Ponad 83% wskazuje, że najbardziej dotkliwe dla najemców są wysokie koszty najmu i opłat. W ciągu zaledwie kwartału podwoił się też odsetek wskazań na niejasne i niestabilne przepisy – z 23% do ponad 46%. Tak wygląda rynek, na którym mieszkają miliony Polaków i o którym wciąż wiemy zbyt mało. Odpowiedzią na ten deficyt danych, standardów i zaufania jest utworzenie Instytutu Rynku Najmu – niezależnej fundacji badawczej, która dostarczy wszystkim uczestnikom rynku to, czego dotąd brakowało: dane, wskaźniki i wspólne standardy bezpiecznego najmu.
W tekście:
- Bolączki rynku najmu w Polsce
- Dlaczego powstał Instytut Rynku Najmu i czym będzie się zajmował?
Fot. stock.adobe.com/af-mar
Problemy rynku najmu w Polsce
Polski rynek najmu dynamicznie rośnie, ale wciąż opiera się na rozproszonych informacjach, niepisanych zasadach i ograniczonym zaufaniu. Skalę tego deficytu pokazuje najnowsze badanie koniunktury przeprowadzone przez IRN1 – poprawę sytuacji na rynku dostrzega 27% ekspertów i zaledwie 13% właścicieli mieszkań. Ten sam rynek, oglądany z dwóch perspektyw, wygląda zupełnie inaczej. W krajach Europy Zachodniej najem to równorzędna alternatywa dla własności – stabilizuje ceny i wspiera mobilność zawodową. W Polsce, gdzie zdecydowana większość osób mieszka „na swoim”, najem dopiero dojrzewa i potrzebuje wspólnego punktu odniesienia. Tę rolę bierze na siebie Instytut Rynku Najmu, tworząc standardy, dobre praktyki, wskaźniki rynku najmu oraz narzędzia analityczne, które pozwolą podejmować decyzje oparte na faktach.
Żeby rynek najmu w Polsce mógł dojrzeć, potrzebujemy rzetelnych danych zamiast anegdot, standardów zamiast chaosu oraz regulacji napisanych ze znajomością realiów. Nasze badanie nie zostawia złudzeń: w ciągu jednego kwartału wskazania dotyczące niejasnych i niestabilnych przepisów podwoiły się – z 23% do ponad 46%. Kiedy niemal co drugi ekspert mówi o chaosie regulacyjnym, rynek nie potrzebuje kolejnych opinii, tylko instytucji, która ma wiedzę. Dlatego powstał IRN – źródło danych, standardów i metodologii rynku najmu – mówi Arkadiusz Derkacz, współzałożyciel i główny ekonomista Instytutu Rynku Najmu.
Działalność Instytutu Rynku Najmu
Flagowym projektem Instytutu jest badanie koniunktury rynku najmu mieszkań – kwartalny pomiar realizowany według autorskiej metodologii, analogicznej do badań koniunktury Głównego Urzędu Statystycznego. Dzięki połączeniu perspektyw ekspertów rynku nieruchomości i właścicieli mieszkań badanie pokazuje, w jakiej kondycji jest rynek najmu i dokąd zmierza. Wyniki, wraz z praktycznymi wnioskami dla uczestników rynku i twórców polityki mieszkaniowej, ukazują się na stronie instytutu w cyklicznym informatorze przygotowywanym przez zespół analityków IRN. Równolegle Instytut rozwija projekt standardów najmu – zweryfikowane wzory umów i kodeks dobrych praktyk, które mają stać się fundamentem profesjonalizacji rynku. Dopełnieniem tych działań są raporty, analizy i prognozy oraz edukacja podnosząca świadomość prawną i ekonomiczną wynajmujących i najemców.
Interesy właściciela i najemcy nie są przeciwstawne, choć często tak się je przedstawia. Dziś niepewność odczuwają obie strony: około 78% ekspertów wskazuje na słabą ochronę właścicieli, a ponad 83% – na zbyt wysokie koszty najmu po stronie najemców. Jednocześnie wysokie koszty utrzymania mieszkań stanowią przeszkodę dla ponad 49% właścicieli. To nie konflikt, tylko wspólny deficyt bezpieczeństwa. Chcemy, aby twarde dane przekładały się na praktykę: lepsze umowy, rzetelną weryfikację, mniej ryzyka i więcej zaufania – komentuje Filip Dykas, prezes fundacji Instytut Rynku Najmu.
Redakcja poleca:
- Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – między oświadczeniem inwestora a sprzeciwem właściciela
- Blizne Łaszczyńskiego. Gigantyczne osiedle powstanie pod Warszawą
- Scenariusze termomodernizacji budynków z wielkiej płyty w Polsce
- Kolejna edycja programu Społecznego Budownictwa Czynszowego
Najnowsze wyniki badania koniunktury pokazują, że napięcia na rynku mogą narastać. Odsetek ekspertów obserwujących pogorszenie sytuacji finansowej najemców wzrósł w ciągu kwartału z 17% do blisko 35%. Coraz mocniej doskwiera też niepewność dochodów i wzrost kosztów życia – wskazuje je już ponad 47% badanych, wobec niespełna 32% kwartał wcześniej. Do tego dochodzą wysokie opłaty początkowe – kaucje i prowizje wymieniane są przez ponad 67% ankietowanych. Wszystkie te sygnały pogłębiają lukę zaufania, która jest punktem wyjścia dla prac IRN. Jesienią 2026 r. Instytut przedstawi raport dotyczący regulacji rynku najmu wraz z rekomendacjami opartymi na danych.
O Instytucie Rynku Najmu
Instytut Rynku Najmu (IRN) to niezależny think tank – fundacja działająca dla dobra publicznego, reprezentująca uczestników rynku najmu mieszkań w Polsce: wynajmujących, profesjonalistów oraz najemców. Instytut prowadzi badania, analizy, edukację oraz działalność opiniotwórczą, pełniąc rolę komentatora rynku oraz katalizatora zmian. Dostarcza dane, wskaźniki, standardy i metodologię, których dotąd na polskim rynku najmu brakowało, oraz publikuje cykliczne raporty dotyczące cen, barier i regulacji w najmie mieszkaniowym. Celem Instytutu jest profesjonalizacja rynku najmu, budowanie jego stabilności, przejrzystości i bezpieczeństwa, a także wspieranie polityki mieszkaniowej. Fundatorem Instytutu jest simpl.rent, technologiczna platforma bezpiecznego najmu.
Strona Instytutu: www.instytutrynkunajmu.pl
1 Instytut Rynku Najmu, II kwartał 2026 r., Jaka jest koniunktura na rynku najmu mieszkań?, 2026
Źródło: Inżynier Budownictwa/Instytut Rynku Najmu
