Xella Polska udostępniła Deklaracje Środowiskowe Produktu typu III (EPD – Environmental Product Declaration) dla wyrobów wapienno-piaskowych Silka. Dokumenty zostały zweryfikowane i wydane przez Instytut Techniki Budowlanej zgodnie z wymaganiami normy EN 15804+A2 i obejmują pełną analizę cyklu życia (LCA) produktów.
EPD obejmują zarówno produkcję realizowaną wyłącznie w zakładzie w Iławie, jak i uśrednione dane dla całej produkcji silikatów w czterech zakładach Xella Polska: Iława, Michałów-Reginów, Żabinko oraz Teodory. Dla projektantów oznacza to dostęp do zweryfikowanych danych środowiskowych możliwych do bezpośredniego wykorzystania w analizach budynkowych, obliczeniach śladu węglowego oraz dokumentacji dla systemów certyfikacji wielokryterialnej, np. BREEAM, LEED.
EPD jako narzędzie pracy projektanta
Deklaracje EPD dla Silka dostarczają porównywalnych, ustandaryzowanych informacji środowiskowych na poziomie produktu, obejmujących etapy cyklu życia A1-A3, A4-A5, B1, C1-C4+D, czyli aż do końca życia wyrobu. W praktyce umożliwia to:
- porównywanie materiałów konstrukcyjnych na podstawie rzetelnych danych LCA,
- ocenę wpływu doboru ścian nośnych i działowych z silikatów na całkowity ślad węglowy budynku,
- integrację danych materiałowych z modelami BIM i obliczeniami środowiskowymi obiektów.
W przeciwieństwie do uproszczonych deklaracji marketingowych, EPD dla Silka opierają się na weryfikowalnych danych wejściowych, jednoznacznych założeniach obliczeniowych oraz obowiązujących regułach PCR, co pozwala na ich bezpieczne stosowanie w dokumentacji projektowej i przetargowej.
Rekarbonizacja uwzględniona w analizie cyklu życia
Deklaracje EPD dla produktów Silka są pierwszymi w Polsce EPD dla wyrobów silikatowych, w których uwzględniono proces rekarbonizacji materiału. Oznacza to, że w analizie LCA uwzględniono zdolność gotowych elementów murowych do wtórnej absorpcji CO₂ w trakcie fazy użytkowania budynku.
W efekcie:
- dla wyrobów produkowanych w Iławie około 39% emisji związanych z etapami A1–A3 jest kompensowane w wyniku rekarbonizacji,
- dla uśrednionych danych obejmujących wszystkie zakłady Silka wartość ta wynosi 34%.
Uwzględnienie rekarbonizacji pozwala na pełniejsze odzwierciedlenie rzeczywistego bilansu węglowego ścian murowanych z silikatów i ma istotne znaczenie przy analizach Whole Life Carbon (WLC).
Modernizacja produkcji a emisyjność wyrobów
Opracowanie i publikacja EPD jest bezpośrednio związana z prowadzonym w Xella Polska programem modernizacji zakładów produkcyjnych. We wszystkich zakładach Silka całkowicie wyeliminowano kotły węglowe, zastępując je instalacjami gazowymi o wyższej sprawności energetycznej.
Inwestycje objęły zakłady w Iławie, Michałowie-Reginowie, Żabinku i Teodorach i przełożyły się na redukcję emisji procesowych o około 12,5 tys. ton CO₂e rocznie. Zastosowane rozwiązania technologiczne zostały zaprojektowane z myślą o dalszej transformacji energetycznej, w tym możliwości wykorzystania paliw niskoemisyjnych i alternatywnych nośników energii w kolejnych etapach.
W okresie referencyjnym EPD produkcja w Iławie była już realizowana wyłącznie w oparciu o gaz, natomiast w pozostałych zakładach stosowano jeszcze miks gazowo-węglowy. Obecnie wszystkie zakłady Silka produkują już wyłącznie w oparciu o paliwo gazowe, co czyni dane z Iławy istotnym punktem odniesienia dla dalszych analiz.
Produkty z serii „Light” – redukcja masy i śladu węglowego
Równolegle z modernizacją zakładów Xella Polska rozwija linię produktów „Light” – elementów murowych o obniżonej masie własnej i zmniejszonym śladzie węglowym. Efekt ten osiągnięto dzięki modyfikacji receptur i innowacyjnej konstrukcji bloczków, przy zachowaniu wymaganych parametrów wytrzymałościowych oraz wysokiej izolacyjności akustycznej.
Dane środowiskowe potwierdzają m.in.:
- redukcję śladu węglowego o ok. 20% dla bloczków Silka Tempo Light w porównaniu do standardowej Silki Tempo 24 cm,
- obniżenie śladu węglowego o ok. 24% dla elementów Silka E18A Light względem bloczków Silka E18A+.
Zmiany te mają bezpośrednie przełożenie na bilans materiałowy i środowiskowy budynków, szczególnie w obiektach o dużym udziale masywnych ścian.
Transparentność środowiskowa elementem strategii Xella
Deklaracje EPD dla produktów Silka wpisują się w długofalową strategię Xella, ukierunkowaną na redukcję emisji CO₂, rozwój cyrkularności oraz pełną transparentność środowiskową wyrobów budowlanych.
Zgodnie z Raportem Zrównoważonego Rozwoju Xella za 2025 rok spółka zredukowała rynkowe emisje CO₂e w zakresach 1 i 2 o 8% i realizuje naukowo uzasadnione cele klimatyczne zakładające 42-procentową redukcję emisji w tych zakresach do 2030 roku (w porównaniu z rokiem 2021). Równolegle Xella konsekwentnie ogranicza strumienie odpadów poprodukcyjnych – w 2025 roku ilość odpadów betonu komórkowego i silikatów kierowanych na składowiska zmniejszyła się o ponad 90% rok do roku.
Wcześniej spółka opublikowała EPD dla betonu komórkowego Ytong oraz mineralnych płyt izolacyjnych Multipor. Udostępnienie EPD dla Silka uzupełnia to portfolio i dostarcza projektantom kompletnych, zweryfikowanych danych środowiskowych dla podstawowych rozwiązań murowych.
