W skład systemu sygnalizacji pożarowej wchodzą różne urządzenia, których zadaniem jest jak najszybsze wykrycie zagrożenia, rozpoczęcie ewakuacji oraz uruchomienie urządzeń wykonawczych (np. oddymianie). Do detekcji zagrożenia wykorzystywane są czujki różnego typu, które wysyłają sygnały do centrali sygnalizacji pożarowej (CSP). Ta przetwarza je zgodnie z zaprogramowanym algorytmem, a następnie dokonuje wysterowania urządzeń wykonawczych takich jak np. sygnalizatory, a także przesyła odpowiednie komunikaty do służb ratunkowych. W ten sposób realizowane są kluczowe działania mające na celu ochronę zdrowia i życia ludzkiego, jak i również mienia.
Po co stosuje się puszki instalacyjne przeciwpożarowe?
To, co łączy wszystkie wspomniane urządzenia to konieczność zapewnienia im ciągłości dostaw energii elektrycznej w warunkach zagrożenia pożarowego przez wymagany czas. W tym miejscu warto przybliżyć pojęcie zespołu kablowego, który współtworzą kabel wraz z jego zamocowaniem oraz puszka instalacyjna. To właśnie dzięki zespołom kablowym urządzenia przeciwpożarowe mogą realizować przypisane funkcje w warunkach pożaru, kiedy to są narażone na działanie ekstremalnych temperatur przekraczających nawet 1000 °C (po upływie 90 minut zgodnie z krzywą normową ETK). Przez czas ten wymagane jest zapewnienie niezawodności działania wszystkich urządzeń służących ochronie przeciwpożarowej, a za absolutnie kluczowe przyjmuje się zachowanie ciągłości obwodu (zasilania). W tym celu stosowane są m.in. specjalistyczne i certyfikowane puszki instalacyjne przeciwpożarowe. Elementy te są skonstruowane w taki sposób, żeby umożliwić przesyłanie energii elektrycznej w ekstremalnych temperaturach. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu kostek ceramicznych (wysoka temperatura topnienia) z odpowiednim materiałem zacisków, które razem umożliwiają zrealizowanie pewnego i trwałego połączenia elektrycznego.
Fot. 1. Puszka instalacyjna przeciwpożarowa PIP-1AN
Certyfikowane rozwiązanie potwierdzone badaniami palności
Jak wspomniano we wcześniejszym akapicie, puszki instalacyjne przeciwpożarowe stanowią element zespołu kablowego. W celu zweryfikowania przydatności konkretnego rozwiązania do stosowania w systemach bezpieczeństwa pożarowego realizowany jest test palności zgodnie z normą DIN 4102-12 (Zachowanie ogniowe materiałów i elementów budowlanych – Odporność ogniowa systemów kabli elektrycznych wymagana do utrzymania integralności obwodu – Wymagania i badania). Celem testu jest potwierdzenie zdolności przesyłania energii elektrycznej lub sygnałów teletechnicznych przez zespół kablowy (puszka, kabel oraz jego mocowanie) w warunkach pożaru przez wymagany czas. Norma DIN 4102-12 określa klasyfikacje podtrzymania funkcji: E30, E60, E90. Kable i przewody są łączone przez puszki, które mocuje się na suficie/ścianie specjalnego pieca. Końcówki kabli są wyprowadzone poza komorę spalania, gdzie podłącza się do nich układ pomiarowy zasilany z zewnętrznego źródła. Komora testowa zostaje zamknięta i podpalona. Temperatura wewnątrz narasta zgodnie z krzywą temperaturową (norma EN 1363-1). Obudowa puszki jest narażona na działanie skrajnych temperatur. Po zaledwie 30 minutach temperatura zgodnie z krzywą wynosi 841°C, a po 90 minutach ponad 1000°C! Izolacja na kablach zaczyna się rozwarstwiać, odsłonięte zostają pojedyncze żyły. Zgodnie z normą DIN 4102-12 wynik testu uznaje się za pozytywny, jeżeli po upływie 30, 60, 90 minut obwód elektryczny nie zostanie przerwany.
Na podstawie raportu z badań palności producent może wnioskować o krajową ocenę i weryfikację stałości właściwości użytkowych wyrobu budowlanego. W przypadku pozytywnego zakończenia procesu jednostka akredytowana wystawia Krajową Ocenę Techniczną oraz Krajowy Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych. Ostatni krok należy do producenta, który wystawia Krajową Deklarację Właściwości Użytkowych, a także znakuje wyrób budowlany znakiem budowlanym. Tylko taki produkt może być stosowany w systemach sygnalizacji pożarowej. Puszki instalacyjne przeciwpożarowe produkowane przez W2 Poland są objęte aktualnymi dokumentami CNBOP-PIB.
Fot. 2. Puszka instalacyjna przeciwpożarowa PIP-7A
Jak dokonać wyboru odpowiedniej puszki?
W ofercie producenta certyfikowanych puszek instalacyjnych przeciwpożarowych typu PIP dostępne są 3 główne odmiany:
- Z bezpiecznikiem – umożliwiają podłączenie odbiornika do instalacji poprzez bezpiecznik jednorazowego zadziałania o odpowiedniej wartości.
- Rozgałęźne – umożliwiają łączenie i rozgałęzianie kabli o różnej ilości żył oraz przekrojach (w zależności od wybranej wersji).
- Przelotowe – umożliwiają łączenie kabli o różnej ilości żył oraz przekrojach (w zależności od wybranej wersji).
W celu wybrania odpowiedniej puszki do konkretnego zastosowania należy wziąć pod uwagę szereg czynników, które mogą okazać się decydujące. W pierwszej kolejności należy określić funkcję, jaką ma realizować puszka (z bezpiecznikiem, rozgałęźna, przelotowa). Jeśli przez puszkę ma być włączony odbiornik do instalacji, konieczne jest określenie wartości bezpiecznika (standardowe wartości oferowane przez W2 to 0,375A, 0,75A, 1,25A). Nie bez znaczenia jest również liczba torów prądowych, które pozwalają na zrealizowanie poszczególnych funkcji. W przypadku niektórych urządzeń może przykładowo być potrzebna ich synchronizacja, co z reguły wymaga wykorzystania dodatkowych torów prądowych.
Istotna jest również weryfikacja aspektów mechanicznych związanych np. z usytuowaniem, ilością oraz średnicą przepustów umożliwiających wprowadzenie kabli do puszki, a także samo sprecyzowanie parametrów kabla. Należy tutaj wziąć pod uwagę przede wszystkim jego rodzaj, a także ilość żył oraz ich przekrój. Przykładowym ograniczeniem może być, chociażby maksymalny przekrój żyły, który może być wkręcony pod zacisk w kostce ceramicznej (np. 6 mm2). Ważna jest również weryfikacja, czy kabel który ma zostać użyty, znajduje się w wykazie zawartym w krajowej ocenie technicznej wydanej dla wyrobu budowlanego (czy może być stosowany z daną puszką).
Fot. 3. Puszka instalacyjna przeciwpożarowa PIP-2AN
Warto mieć na uwadze, że niektórzy producenci mogą oferować unikalne rozwiązania. W przypadku produktów W2 Poland za takie można uznać nitonakrętki usytuowane na pokrywie puszek (PIP-1AN, PIP-3AN), które pozwalają na bezpośredni montaż sygnalizatora, a także stopniowanie przepustów bocznych umożliwiających dopasowanie do średnicy kabli wprowadzanych do puszki (np. 7-19 mm).
W niektórych obiektach ze względu na ich specyfikę może okazać się konieczne zastosowanie produktów, które będą spójne z ogólnie przyjętą koncepcją. Najczęściej dotyczy to kolorystyki wyrobów, które mają być zainstalowane w danej przestrzeni. Jeśli zajdzie taka potrzeba należy zweryfikować u producenta możliwość wykonania wyrobu w innym kolorze niż standardowy (czerwony). Obecnie puszki instalacyjne przeciwpożarowe typu PIP mogą być pomalowane proszkowo również na kolor biały.
Fot. 4. Puszka instalacyjna przeciwpożarowa PIP-5A
Podsumowanie
Bezpieczeństwo pożarowe obiektów jest zagadnieniem kluczowym, a odpowiednio dobrane urządzenia oraz systemy mogą w znaczący sposób ograniczyć wszelkie ryzyka związane z pojawieniem oraz rozprzestrzenianiem się ognia, a także produktów spalania. Sam wybór właściwych rozwiązań może okazać się niewystarczający, w przypadku gdy nie zostanie zapewnione niezawodne zasilanie urządzeń służących ochronie przeciwpożarowej. Właśnie dlatego warto postawić na sprawdzone i certyfikowane rozwiązanie w postaci puszek instalacyjnych przeciwpożarowych typu PIP o klasie podtrzymania funkcji elektrycznych E60, E90. Produkty te są objęte aktualnymi dokumentami wydanymi przez CNBOP-PIB, a mnogość dostępnych wersji oraz zastosowanych rozwiązań pozwala na dokładne dopasowanie do potrzeb chronionego obiektu.
>>> Czym są i co wyróżnia nowoczesne sygnalizatory pożarowe?
>>> Sygnalizatory pożarowe – co warto o nich wiedzieć?
>>> Po co stosuje się system sygnalizacji pożarowej?
