Działania związane z infrastrukturą telekomunikacyjną

Niektóre usługi łączności elektronicznej, objęte dyrektywami unijnymi, mieszczą się w definicji usług społeczeństwa informacyjnego (zgodnie z art. 1 Dyrektywy (UE) Parlamentu Europejskiego i Rady 2015/1535 z dnia 9 września 2015 r. [1]). Przepisy te mają zastosowanie do sektora łączności elektronicznej na równi z krajową Ustawą z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, tzw. Megaustawą [2] (dalej: Megaustawa). Inżynierowie budownictwa powinni mieć świadomość, że takie usługi jak telefonia głosowa, przesyłanie wiadomości czy poczta elektroniczna podlegają ścisłym regulacjom.

Przedsiębiorstwo (np. dostawca internetu) może świadczyć usługi w dwóch kategoriach:

• udostępnianie internetu,
• dostarczanie treści (niezwiązane bezpośrednio z łącznością, a tym samym nieobjęte zakresem wspomnianej dyrektywy) [1].

Przykład

Pytanie inwestora: Czy jedno przedsiębiorstwo, zgodnie z Europejskim kodeksem łączności elektronicznej (Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1972 z dnia 11 grudnia 2018 r. [3]), może oferować różne usługi łączności?

Odpowiedź: Tak. Podmiot może jednocześnie świadczyć usługę łączności elektronicznej (np. przekazywanie sygnału telewizyjnego) oraz usługę wyłączoną z zakresu dyrektywy (np. rozpowszechnianie ofert audycji radiowych i TV). Należy jednak pamiętać, że na takie przedsiębiorstwa mogą zostać nałożone dodatkowe obowiązki wynikające z ich roli jako nadawców lub dystrybutorów, na podstawie odrębnych przepisów.

>>> Publiczna infrastruktura techniczna w praktyce inżyniera budownictwa

>>> Instalacje teletechniczne w budynkach wielorodzinnych

>>> Kontrola okresowa budynku i przegląd instalacji antenowej

Fot. © Peera – stock.adobe.com

NOWOCZESNE SIECI I TECHNOLOGIA 5G

Współczesna praktyka telekomunikacyjna obejmuje wykorzystanie widma radiowego przez różnorodne sieci, w tym systemy autonomiczne działające bez centralnego zarządzania. W środowisku technologii 5G sieci te powstają głównie poza budynkami (np. w pasach drogowych) i służą na potrzeby:

• transportu i energetyki,
• badań naukowych i rozwoju,
• e-zdrowia,
• ochrony publicznej i ratownictwa,
• Internetu Rzeczy (IoT) oraz pojazdów autonomicznych (maszyna–maszyna).

Wprowadzanie dodatkowych wymogów dotyczących oddawania do użytku i eksploatacji urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej czy wykorzystania widma zawsze musi być zgodne z zasadą rynku wewnętrznego UE (Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/53/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. [4]).

WYMAGANIA TECHNICZNE SIECI O DUŻEJ PRZEPUSTOWOŚCI

Zapotrzebowanie na wydajność sieci stale rośnie. Głównymi parametrami stały się: minimalne opóźnienie, wysoka dostępność oraz niezawodność. Zgodnie z zasadą neutralności technologicznej sieci o wysokiej przepustowości powinny bazować na elementach światłowodowych doprowadzonych jak najbliżej użytkownika:

• w połączeniach stacjonarnych wydajność powinna być równoważna tej, jaką zapewnia światłowód doprowadzony do budynku wielorodzinnego;
• w połączeniach bezprzewodowych wydajność powinna być zbliżona do parametrów osiąganych przy doprowadzeniu światłowodu do stacji bazowej.

Przy ustalaniu, czy dane sieci bezprzewodowe zapewniają odpowiednią wydajność, nie należy uwzględniać różnic w doświadczeniu użytkownika końcowego wynikających z właściwości nośnika, za pomocą którego łączy się z siecią.

Rozwój sieci o dużej przepustowości stanowi fundament dla kolejnych generacji łączności bezprzewodowej o gęstszej architekturze.

UPRAWNIENIA PODMIOTÓW UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ

Zgodnie z art. 16 Megaustawy [2] podmioty realizujące zadania użyteczności publicznej (w tym elektrycy) mogą:

• budować i eksploatować infrastrukturę telekomunikacyjną i sieci telekomunikacyjne oraz nabywać do nich prawa,
• dostarczać sieć lub zapewniać dostęp do infrastruktury,
• świadczyć usługi na rzecz przedsiębiorców telekomunikacyjnych.

Ważne ograniczenie: operatorzy systemów przesyłowych i dystrybucyjnych mogą budować infrastrukturę telekomunikacyjną wyłącznie w celu realizacji zadań określonych w Ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne [5].

Uwaga!

Do działalności, która jest związana z wykorzystywaniem sieci telekomunikacyjnej, powinno się stosować art. 3 ust. 2 i 3 Megaustawy [2].

USŁUGI ŁĄCZNOŚCI

Usługi łączności oraz środki techniczne, które pozwalają je świadczyć, przeszły ogromną ewolucję. Skuteczna i równa ochrona użytkownika końcowego usługi łączności elektronicznej nie powinna się opierać wyłącznie na parametrach technicznych, lecz także na podejściu funkcjonalnym. Z punktu widzenia użytkowników nie ma znaczenia, czy dostawcy sami przekazują sygnały, czy też łączność jest zapewniana przez pośredników.

Definicja usług łączności elektronicznej obejmuje trzy częściowo pokrywające się zakresy:

• usługę dostępu do internetu w rozumieniu art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2120 z dnia 25 listopada 2015 [6],
• usługę łączności interpersonalnej zdefiniowaną w tej dyrektywie [6],
• usługę polegającą wyłącznie lub też głównie na przekazywaniu sygnałów.

Przetwarzanie danych osobowych przez dostawcę usługi łączności elektronicznej – czy to w ramach wynagrodzenia, czy też na innej zasadzie – powinno wynikać z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. [7].

SYSTEM SIDUSIS

System Informacyjny o Dostępie do Usług Stacjonarnego Internetu Szerokopasmowego (SIDUSIS) to publiczna baza danych prowadzona przez ministra właściwego do spraw informatyzacji. Dostęp ten jest realizowany za pomocą stacjonarnych lub ruchomych publicznych sieci telekomunikacyjnych.

Baza zawiera informacje o punktach adresowych, w których:

• możliwe jest świadczenie usług;
• planowane jest zapewnienie możliwości świadczenia usług w wyniku inwestycji finansowanych ze środków publicznych;
• w ciągu 3 lat planowane jest zapewnienie możliwości świadczenia usług w wyniku inwestycji ze środków prywatnych.

Zakres i terminy przekazywania informacji

W celu prezentacji danych w systemie SIDUSIS uprawnione podmioty przekazują informacje dotyczące:

• nazwy podmiotu dostarczającego usługę;
• rodzaju usługi (detaliczna lub hurtowa);
• maksymalnej oferowanej przepustowości;
• medium transmisyjnego wykorzystywanej infrastruktury;
• danych kontaktowych przedstawiciela podmiotu dostarczającego usługę, umożliwiających jej zamówienie;
• adresu strony internetowej z ofertą oraz cennikiem.

Podmioty są zobowiązane do aktualizacji danych lub złożenia oświadczenia o ich aktualności:

• do 10. dnia każdego miesiąca (według stanu na ostatni dzień miesiąca poprzedniego) w przypadku mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców oraz podmiotów obsługujących niewięcej niż 50 000 punktów adresowych;
• w każdy piątek (a w przypadku dni wolnych – w drugi kolejny dzień roboczy) w przypadku pozostałych podmiotów, które umożliwiają świadczenie usług w co najmniej 50 000 punktach adresowych.

Inwentaryzacja infrastruktury i usług

Inwentaryzacji podlegają:

• infrastruktura i sieci: węzły sieci, punkty elastyczności, linie kablowe (światłowodowe i inne), komórki stacji bazowych sieci ruchomych, linie bezprzewodowe oraz zasięg tych sieci;
• usługi: telefoniczne, transmisji danych oraz rozprowadzania programów radiowych i telewizyjnych, świadczone w oparciu o infrastrukturę telekomunikacyjną i publiczne sieci telekomunikacyjne zapewniające stacjonarny, szerokopasmowy dostęp do internetu;
• obiekty: budynki umożliwiające kolokację.W ramach inwentaryzacji gromadzi się dane identyfikujące i charakteryzujące wymienione elementy, w tym o ich lokalizacji, zastosowanej technologii, parametrach oraz przebiegu linii kablowych.

Dane z inwentaryzacji są udostępniane na stronie internetowej w formie:

• zestawień tabelarycznych zawierających szczegółowe parametry techniczne infrastruktury, usług oraz budynków;
• map sporządzonych w skali 1:2 500 000 lub większej, prezentujących lokalizację węzłów, punktów elastyczności, stacji bazowych i linii bezprzewodowych, przebieg kabli oraz zasięg sieci ruchomych i lokalizację obiektów kolokacyjnych.

Sposób przekazywania informacji

Informacje należy przekazywać Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej drogą elektroniczną. Wykorzystuje się do tego dedykowane narzędzie teleinformatyczne. Dokumenty mogą być w formatach: SHP, KML, GPKG, GML, GeoJSON, GeoTIFF lub CSV.

Przemysław Gogojewicz
Kancelaria Usług Prawnych Gogojewicz & Współpracownicy Radcy Prawni i Doradcy Podatkowi

Literatura
[1] Dyrektywa (UE) Parlamentu Europejskiego i Rady 2015/1535 z dnia 9 września 2015 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U.UE.L.2015 nr 241, poz. 1, s. 1–15).
[2] Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 311 ze zm.).
[3] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1972 z dnia 11 grudnia 2018 r. ustanawiająca Europejski kodeks łączności elektronicznej (wersja przekształcona) (Tekst mający znaczenie dla EOG) (t.j. Dz.U.UE.L.2018 nr 321, poz. 36).
[4] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/53/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich dotyczących udostępniania na rynku urządzeń radiowych i uchylająca dyrektywę 1999/5/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U. L 153 z 22 maja 2014 r., s. 62–106). [5] Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 43).
[6] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2120 z dnia 25 listopada 2015 r. ustanawiające środki dotyczące dostępu do otwartego internetu oraz zmieniające dyrektywę 2002/22/WE w sprawie usługi powszechnej i związanych z sieciami i usługami łączności elektronicznej praw użytkowników, a także rozporządzenie (UE) nr 531/2012 w sprawie roamingu w publicznych sieciach łączności ruchomej wewnątrz Unii (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U.UE.L.2015 nr 310, poz. 1).
[7] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz.U.UE.L.2016 nr 119, poz. 1).