Procedury projektowania systemów zagospodarowania wód opadowych opierają się w głównej mierze na normach i wytycznych projektowych. Warto dokonać pewnego usystematyzowania tego tematu, przydatnego w projektowaniu obiektów i urządzeń błękitno-zielonej infrastruktury miejskiej.
Punkt wyjścia stanowi norma PN-EN 752:2017 [1], która definiuje cele i wymagania funkcjonalne oraz opisuje główne kryteria projektowe i procedury zarządzania systemami odwodnieniowymi. W zakresie schematów obliczeniowych opracowanie to odsyła do normy PN-EN 16933-2 [2]. Oba dokumenty są znane projektantom, więc nie będą w tym artykule omawiane.
Fot. 1. Przykłady obiektów małej retencji, fot. autorki
Obiekty służące do zagospodarowania wody opadowej można podzielić na dwie grupy. Pierwszą stanowią małe i relatywnie proste rozwiązania, m.in. ogrody deszczowe, studnie chłonne, zielone dachy, systemy odwodnienia parkingów (fot. 1). Obiekty te w ramach swoich kategorii są zazwyczaj do siebie podobne, a przez to niejako standardowe. Ze względu na niewielkie rozmiary samych obiektów i obszarów, z których zbierają wodę opadową, opis takiego systemu nie jest złożony, a dzięki temu jego projektowanie może się opierać na uproszczonych metodach i procedurach obliczeniowych (tzw. metodach globalnych – tab. 1) [3, 4]. Obiekty z tej grupy odnoszą się do pierwszego (najniższego) poziomu zarządzania wodami opadowymi, czyli do skali pojedynczego budynku, posesji lub jednego przedsięwzięcia (osiedla, szkoły, zakładu przemysłowego itd.). Drugą grupę stanowią większe obiekty, zagospodarowujące wody opadowe z dużych obszarów i tworzące elementy wyższego poziomu zarządzania (w skali dzielnicy, miasta). Do tej grupy należą systemy kanalizacji deszczowej, miejskie zbiorniki przeciwpowodziowe i inne rozwiązania, które nie klasyfikują się jako małe, powtarzalne i standardowe (fot. 2). Wobec nich stosuje się bardziej wymagające kryteria i modele obliczeniowe (modele zintegrowane, modelowanie symulacyjne – tab. 1) [2–4], a procedura projektowa jest złożona i czasochłonna.
>>> Instalacja kanalizacji deszczowej w budynkach mieszkalnych jedno- i wielorodzinnych
>>> Kształtowanie zasobów wodnych
>>> Retencjonowanie wody z wykorzystaniem dachów zielonych
>>> Wody deszczowe w kontekście rozwoju terenów zurbanizowanych
Tab. 1. Podstawowe różnice pomiędzy metodami globalnymi i zintegrowanymi
Fot. 2. Jeden z miejskich zbiorników retencyjnych w Gdańsku. Fot. 2. materiały Gdańskich Wód, https://www.gdmel.pl/
W dalszej części artykułu:
Rutyna obliczeniowa a uważność inżynierska
W kierunku uważności – pułapki w obliczeniach metodami globalnymi
Wyznaczanie granic i powierzchni zlewni
Wyznaczanie wartości współczynników
Wyznaczanie czasu trwania deszczu
>>> Cały artykuł dostępny jest w numerze 1/2026 miesięcznika „Inżynier Budownictwa”.
>>> Członkowie Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa mają dostęp do miesięcznika przez portal członkowski >>>
dr hab. inż. Katarzyna
Weinerowska-Bords, prof. PG
Literatura
[1] PN-EN 752:2017-06 Zewnętrzne systemy odwadniające i kanalizacyjne – Zarządzanie systemem kanalizacyjnym.
[2] PN-EN 16933-2:2017:10 Zewnętrzne systemy kanalizacyjne – Projektowanie – Część 2: Obliczenia hydrauliczne.
[3] Weinerowska-Bords K., Wpływ uproszczeń na obliczanie spływu deszczowego w zlewni zurbanizowanej. Gdańsk: Wydawnictwo Politechniki
Gdańskiej, 2010.
[4] Weinerowska-Bords K., Hydrologia obszarów miejskich… opowiedziana inaczej. Gdańsk: Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, 2022.
