EUROKODY ante portas – cz. I

27.03.2009

Od kilku lat osiem komitetów technicznych współpracujących z Polskim Komitetem Normalizacyjnym zajmuje się wprowadzaniem Eurokodów do zbioru Polskich Norm.

Eurokody to zestaw Norm Europejskich przeznaczonych do projektowania konstrukcji budynków i obiektów budowlanych. Opracowanie tych dokumentów zainicjowała Komisja Wspólnoty Europejskiej w 1975 r., podejmując działania zmierzające do usunięcia barier technicznych w handlu i zharmonizowania specyfikacji technicznych. Na początku uznano, że do osiągnięcia tego celu w budownictwie jest konieczne opracowanie zbioru wspólnych reguł technicznych, tzw. Eurokodów, do projektowania budynków i obiektów inżynierskich. Podejmując prace, przyjęto, że kolejne wersje Eurokodów będą najpierw przeznaczone do doświadczalnego stosowania na równi z normami krajowymi w poszczególnych państwach członkowskich, a następnie po zebraniu doświadczeń i wprowadzeniu uwag do projektów staną się one zalecanymi regułami krajowymi. Taki też był bieg prac normalizacyjnych na szczeblu europejskim. Podstawowe ustalenia Eurokodów zostały również wprowadzone do niektórych Polskich Norm własnych, tzw. norm pomostowych, dotyczących projektowania budynków. W 1989 r. na podstawie decyzji Komisji Wspólnot Europejskich i państw członkowskich UE i EFTA prace przeniesiono do CEN. Po latach opracowywania kolejnych generacji przekształcono Eurokody w Normy Europejskie, zachowując w tytułach pierwotną nazwę Eurokod. Na szczeblu europejskim za wszystkie części Eurokodów jest odpowiedzialny Komitet Techniczny CEN/TC 250 „Eurokody konstrukcyjne”, którego sekretariat jest prowadzony przez BSI.
Istnieje 10 grup Eurokodów. Są to:
–    EN 1990 Eurokod: Podstawy projektowania konstrukcji
–    EN 1991 Eurokod 1: Oddziaływania na konstrukcje
–    EN 1992 Eurokod 2: Projektowanie konstrukcji z betonu
–    EN 1993 Eurokod 3: Projektowanie konstrukcji stalowych
–    EN 1994 Eurokod 4: Projektowanie konstrukcji zespolonych stalowo-betonowych
–    EN 1995 Eurokod 5: Projektowanie konstrukcji drewnianych
–    EN 1996 Eurokod 6: Projektowanie konstrukcji murowych
–    EN 1997 Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne
–    EN 1998 Eurokod 8: Projektowanie konstrukcji poddanych oddziaływaniom sejsmicznym
–    EN 1999 Eurokod 9: Projektowanie konstrukcji aluminiowych.

Zbiór Eurokodów zawiera obecnie 58 Norm Europejskich dotyczących projektowania poszczególnych rodzajów konstrukcji. Serię rozpoczyna EN 1990 Eurokod, która pełni funkcję nadrzędną, bo podano w niej podstawy projektowania, określono główne wymagania oraz zdefiniowano stany graniczne nośności i użytkowalności konstrukcji. Zmiana EN 1990:2004/A1:2005 zawiera reguły i metody ustalania kombinacji oddziaływań stałych, zmiennych i wyjątkowych w projektowaniu i sprawdzaniu kładek dla pieszych, mostów drogowych i kolejowych.
W skład każdego Eurokodu, z wyjątkiem EN 1990, wchodzi kilka oddzielnych części. Normy należące do Eurokodów 2, 3, 4, 5, 6 i 9 pogrupowano w 17 pakietów przeznaczonych do projektowania obiektów budowlanych z różnych materiałów, a normy czterech pozostałych Eurokodów należy traktować jako niezbędne uzupełnienie pakietów projektowania (tab. 1). Podział na pakiety został wprowadzony w celu przejrzystego skompletowania części niezbędnych do projektowania danej grupy obiektów budowlanych i ustalenia wspólnej daty wycofania wszystkich istniejących krajowych specyfikacji sprzecznych z wprowadzanym pakietem Eurokodów oraz jednoczesnym przyjęciem postanowień krajowych.
Zgodnie z programem wdrażania tych dokumentów ich zastosowanie ma służyć m.in. do wykazania zgodności budynków i obiektów budowlanych lub ich części z wymaganiami podstawowymi Dyrektywy 89/106/EWG „Wyroby budowlane”, odnoszącymi się do nośności i stateczności konstrukcji w różnych warunkach. W celu uwzględnienia w projektowaniu obiektów budowlanych różnic klimatycznych (obciążenia wiatrem, śniegiem, oblodzeniem) i geograficznych (np. wstrząsy sejsmiczne), zróżnicowania poziomu ochrony obiektów lub stylu życia w poszczególnych państwach UE dopuszczono w ściśle określonych miejscach Eurokodów możliwość zastosowania parametrów określonych na poziomie krajowym NDP (Nationally Determined Parameters), dając w ten sposób państwom członkowskim możliwość kształtowania poziomów bezpieczeństwa, trwałości i ekonomiki budowli na ich terenie. Z tego względu załączniki krajowe do poszczególnych części są opracowywane w porozumieniu z odpowiednimi władzami krajowymi.
Można powiedzieć, że obecnie jesteśmy w okresie współistnienia Eurokodów z normami krajowymi własnymi. Możliwość wykorzystania Eurokodów do projektowania zależy od wprowadzenia do zbioru norm krajowych pakietu wszystkich EN potrzebnych do projektowania tej grupy obiektów. Stan wprowadzania tych EN do zbiorów krajowych jest w poszczególnych państwach członkowskich UE zróżnicowany. Stosowanie Eurokodów jest dobrowolne, nie istnieje w tej sprawie prawny nakaz ani zakaz. Są podmioty krajowe, które stosują je w projektowaniu obiektów w kraju i za granicą. Niedostępne jeszcze w języku polskim PN, należące do pakietu, mogą być użyte w wersji uznanej, z tym tylko że brakuje w nich parametrów krajowych. Do projektowania konstrukcji za granicą jest potrzebna znajomość parametrów NDP ustalonych w kraju przeznaczenia obiektu.
Decydując się na stosowanie Eurokodów, trzeba pamiętać, że rozróżnia się w nich zasady i reguły stosowania – zasady, oznaczone literą P, obejmują ustalenia i definicje oraz wymagania i modele obliczeniowe, od których nie może być odstępstw; reguły można zastąpić innymi pod pewnymi ograniczeniami. W Eurokodach nie ma powołań na dotychczasowe Polskie Normy własne, ale są powołania na Normy Europejskie. Według Komisji Europejskiej pełne wdrożenie Eurokodów i wycofanie krajowych norm sprzecznych powinno nastąpić do marca 2010 r.

Numer i tytuł Polskiej Normy
 
Liczba stron
 
Data
publikacji1)
 
Liczba NDP2)
dop./przyj.
 
Nr KT3)
 
PN-EN 1990:2004 Eurokod: Podstawy projektowania konstrukcji
+ PN-EN 1990:2004/Ap1:2004 (Poprawka Ap1 do PN)
+ PN-EN 1990:2004/A1:2008 (Zmiana A1 do PN)
+ PN-EN 1990:2004/AC:2008 (Poprawka do PN)
105
26
1
2004-10
2008-10
2008-12
7/1
36/0
102
251
102
PN-EN 1991 Eurokod 1: Oddziaływania na konstrukcje
 
708
 
×
 
×
 
×
 
PN-EN 1991-1-1:2004 Eurokod 1: Oddziaływania na konstrukcje – Część 1-1: Oddziaływania ogólne – Ciężar objętościowy, ciężar własny, obciążenia użytkowe w budynkach
 
38
 
2004-09
 
10/1
 
102
 
PN-EN 1991-1-2:2006 ~ – Część 1-2: Oddziaływania ogólne – Oddziaływania na konstrukcje w warunkach pożaru
 
55
 
2006-04
 
10/10
 
180
 
PN-EN 1991-1-3:2005 ~ – Część 1-3: Oddziaływania ogólne – Obciążenie śniegiem
 
 47
 
2005-10
 
24/13
 
102
 
PN-EN 1991-1-4:2005 ~ – Część 1-4: Oddziaływania ogólne – Oddziaływania wiatru
 
138
 
2008-11
 
53/18
 
102
 
PN-EN 1991-1-5:2005 ~ – Część 1-5: Oddziaływania ogólne – Oddziaływania termiczne
 
39
 
2005-09
 
23/3
 
102
 
PN-EN 1991-1-6:2007 ~ – Część 1-6: Oddziaływania ogólne – Oddziaływania podczas
wykonywania konstrukcji
+ PN-EN 1991-1-6:2007/AC:2008 (Poprawka AC do PN)
28
 
2007-11
 
19/19
 
102
 
PN-EN 1991-1-7:2006 ~ – Część 1-7: Oddziaływania ogólne – Oddziaływania wyjątkowe
 
62
 
2008-10
 
23/0
 
102
 
PN-EN 1991-2:2007 ~ – Część 2: Obciążenia ruchome mostów
 
143
 
2007-05
 
90/0
 
251
 
PN-EN 1991-3:2006 ~ – Część 3: Oddziaływania wywołane przez pracę dźwigów i maszyn (oryg.)
 
46
 
2009-02
 
 
102
 
PN-EN 1991-4:2006 ~ – Część 4: Silosy i zbiorniki
 
112
 
 2008-12
 
7/0
 
102
 
PN-EN 1992 Eurokod 2: Projektowanie konstrukcji z betonu
 
429
 
×
 
 
×
 
PN-EN 1992-1-1:2008 Eurokod 2: Projektowanie konstrukcji z betonu – Część 1-1: Reguły ogólne i reguły dla budynków
 
205
 
2008-09
 
121/8
 
213
 
PN-EN 1992-1-2:2008 ~ – Część 1-2: Reguły ogólne – Projektowanie z uwagi na warunki pożarowe
+ PN-EN 1992-1-2:2008/AC:2008 (Poprawka AC do PN)
98
8
2008-05
2008-10
16/12
 
213
 
PN-EN 1992-2:2006 ~ – Część 2: Mosty betonowe: Projektowanie i szczegółowe zasady (oryg.)
 
95
 
2009-05
 
 
251
 
PN-EN 1992-3:2006 ~ – Część 3: Silosy i zbiorniki na ciecze
 
23
 
2008-11
 
6/0
 
213
 
PN-EN 1993 Eurokod 3: Projektowanie konstrukcji stalowych
 
1282
 
×
 
 
×
 
PN-EN 1993-1-1:2006 Eurokod 3: Projektowanie konstrukcji stalowych – Część 1-1:
Reguły ogólne i reguły dla budynków
 
91
 
2006-06
 
25/25
 
128
 
PN-EN 1993-1-2:2007 ~ – Część 1-2: Reguły ogólne
– Obliczanie konstrukcji z uwagi na warunki pożarowe
 
76
 
2007-04
 
5/5
 
128
 
PN-EN 1993-1-3:2008 ~ – Część 1-3: Reguły ogólne – Reguły uzupełniające dla konstrukcji z kształtowników i blach profilowanych na zimno
 
129
 
2008-08
 
19/1
 
128
 
PN-EN 1993-1-4:2007 ~ – Część 1-4: Reguły ogólne – Reguły uzupełniające dla konstrukcji ze stali nierdzewnych
 
33
 
2007-10
 
7/0
 
128
 
PN-EN 1993-1-5:2008 ~ – Część 1-5: Blachownice
 
54
 
2008-07
 
15/1
 
128
 
PN-EN 1993-1-6:2007 ~ – Część 1-6: Wytrzymałość i stateczność konstrukcji powłokowych (oryg.)
 
94
 
2009-05
 
 
128
 
PN-EN 1993-1-7:2008 ~ – Część 1-7: Konstrukcje płytowe
 
38
 
 2008-11
 
1/0
 
128
 
PN-EN 1993-1-8:2006 ~ – Część 1-8: Projektowanie węzłów
 
128
 
2006-12
 
6/5
 
128
 
PN-EN 1993-1-9:2007 ~ – Część 1-9: Zmęczenie
 
36
 
2007-04
 
11/11
 
128
 
PN-EN 1993-1-10:2007 ~ – Część 1-10: Dobór stali ze względu na odporność na kruche pękanie i ciągliwość międzywarstwową
16
 
2007-03
 
2/2
 
128
 
PN-EN 1993-1-11:2008 ~ – Część 1-11: Konstrukcje cięgnowe
35
 
2008-06
 
16/0
 
128
 
PN-EN 1993-1-12:2007 ~ – Część 1-12 Reguły dodatkowe rozszerzające zakres stosowania
EN 1993 o gatunki stali wysokiej wytrzymałości do S 700 włącznie
 
9
 
2008-12
 
6/0
 
128
 
PN-EN 1993-2:2006 ~ – Część 2: Mosty stalowe (oryg.)
 
102
 
2009-11
 
 
251
 
PN-EN 1993-3-1:2008 ~ – Część 3-1: Wieże, maszty i kominy – Wieże i maszty
 
78
 
2008-11
 
45/6
 
128
 
PN-EN 1993-3-2:2008 ~ – Część 3-2: Wieże, maszty i kominy – Kominy
 
29
 
2008-07
 
19/3
 
128
 
PN-EN 1993-4-1:2007 ~ – Część 4-1: Silosy (oryg.)
 
114
 
2009-09
 
 
128
 
PN-EN 1993-4-2:2007 ~ – Część 4-2: Zbiorniki (oryg.)
 
55
 
2009-10
 
 
128
 
PN-EN 1993-4-3:2007 ~ – Część 4-3: Rurociągi
 
34
 
2008-11
 
21/0
 
128
 
PN-EN 1993-5:2007 ~ – Część 5: Palowanie i grodze (oryg.)
 
94
 
2009-07
 
 
128
 
PN-EN 1993-6:2007 ~ – Część 6: Konstrukcje wsporcze suwnic (oryg.)
 
37
 
2009-06
 
 
128
 
PN-EN 1994 Eurokod 4: Projektowanie konstrukcji zespolonych stalowo-betonowych
 
304
 
×
 
 
×
 
PN-EN 1994-1-1:2008 Eurokod 4: Projektowanie konstrukcji zespolonych stalowo-betonowych
– Część 1-1: Reguły ogólne i reguły dla budynków
 
111
 
2008-12
 
 
19/0
213
 
PN-EN 1994-1-2:2008 ~ – Część 1-2: Reguły ogólne – Projektowanie na warunki pożarowe
 
103
 
2008-12
 
8/0
 
213
 
PN-EN 1994-2:2006 ~ – Część 2: Reguły ogólne i reguły dla mostów (oryg.)
 
90
 
2009-11
 
 
251
 
 
 
PN-EN 1995 Eurokod 5: Projektowanie konstrukcji drewnianych
 
221
 
×
 
 
×
 
PN-EN 1995-1-1:2005 Eurokod 5: Projektowanie konstrukcji drewnianych – Część 1-1: Zasady ogólne i zasady dla budynków (oryg.)
 
123
 
2009-02
 
 
215
 
PN-EN 1995-1-2:2008 ~ – Część 1-2: Postanowienia ogólne – Projektowanie konstrukcji z uwagi na warunki pożarowe
 
69
 
2008-05
 
5/0
 
215
 
PN-EN 1995-2:2007 ~ – Część 2: Mosty
 
29
 
2007-03
 
5/0
 
251
 
PN-EN 1996 Eurokod 6: Projektowanie konstrukcji murowych
 
278
 
×
 
 
×
 
PN-EN 1996-1-1:2006 Eurokod 6: Projektowanie konstrukcji murowych – Część 1-1: Reguły ogólne dla zbrojonych i niezbrojonych konstrukcji murowych (oryg.)
 
123
 
 
2009-06
 
252
 
PN-EN 1996-1-2:2005 ~ – Część 1-2: Reguły ogólne – Projektowanie konstrukcji z uwagi na warunki pożarowe (oryg.)
 
81
 
2009-06
 
 
252
 
PN-EN 1996-2:2006 ~ – Część 2: Uwarunkowania projektowe, dobór materiałów i wykonawstwo konstrukcji murowych (oryg.)
 
34
 
2009-06
 
 
252
 
PN-EN 1996-3:2006 ~ – Część 3: Uproszczone metody obliczania niezbrojonych konstrukcji murowych (oryg.)
 
40
 
2009-06
 
 
252
 
PN-EN 1997 Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne
 
346
 
×
 
 
×
 
PN-EN 1997-1:2008 Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne – Część 1: Zasady ogólne
 
150
 
2008-05
 
40/w
opracowaniu
 
254
 
PN-EN 1997-2:2005 ~ – Część 2: Badania podłoża gruntowego (oryg.)
 
196
 
2009-05
 
 
254
 
PN-EN 1998 Eurokod 8: Projektowanie konstrukcji poddanych oddziaływaniom sejsmicznym
 
636
 
×
 
 
×
 
PN-EN 1998-1:2005 Eurokod 8: Projektowanie konstrukcji poddanych oddziaływaniom
sejsmicznym – Część 1: Reguły ogólne, oddziaływania sejsmiczne i reguły dla budynków (oryg.)
 
229
 
2005-03
 
 
102
 
PN-EN 1998-2:2006 ~ – Część 2: Mosty (oryg.)
 
146
 
2006-03
 
 
251
 
PN-EN 1998-3:2005 ~ – Część 3: Ocena i rewaloryzacja budynków (oryg.)
 
89
 
2005-08
 
 
102
 
PN-EN 1998-4:2006 ~ – Część 4: Silosy, zbiorniki, rurociągi (oryg.)
 
81
 
2006-08
 
 
102
 
PN-EN 1998-5:2005 ~ – Część 5: Fundamenty, konstrukcje oporowe i inne zagadnienia geotechniczne (oryg.)
 
44
 
2005-05
 
 
254
 
PN-EN 1998-6:2005 ~ – Część 6: Wieże, maszty i kominy (oryg.)
 
47
 
2005-08
 
 
102
 
PN-EN 1999 Eurokod 9: Projektowanie konstrukcji aluminiowych
 
489
 
×
 
 
×
 
PN-EN 1999-1-1:2007 Eurokod 9: Projektowanie konstrukcji aluminiowych – Część 1-1: Reguły ogólne (oryg.)
 
208
 
2007-03
 
 
128
 
PN-EN 1999-1-2:2007 ~ – Część 1-2: Projektowanie konstrukcji na wypadek pożaru (oryg.)
 
58
 
2007-03
 
 
128
 
PN-EN 1999-1-3:2007 ~ – Część 1-3: Konstrukcje narażone na zmęczenie (oryg.)
 
96
 
2007-03
 
 
128
 
PN-EN 1999-1-4:2007 ~ – Część 1-4: Obudowa z blach profilowanych na zimno (oryg.)
 
62
 
2007-03
 
 
128
 
PN-EN 1999-1-5:2007 ~ – Część 1-5: Konstrukcje powłokowe (oryg.)
 
65
 
2007-03
 
 
128
 
Razem stron wszystkich Eurokodów
 
4826
 
×
 
 
×
 
 
 
 
 
 
 
 Wykaz Polskich Norm wprowadzających poszczególne części Eurokodów. W polach wyróżnionych ciemnozielono znajdują się numery i tytuły PN opublikowanych w języku polskim

Uwagi:
1) Dla norm przetłumaczonych podano datę publikacji w języku polskim, dla norm w trakcie tłumaczenia – datę planowanej publikacji, dla Eurokodów 8 i 9 (nie przewidzianych do tłumaczenia) – datę uznania za PN w języku oryginału.
2) Liczba parametrów krajowych NDP dopuszczonych/przyjętych (wprowadzonych).
3) Nazwy komitetów technicznych:
KT 102 ds. Podstaw Projektowania Konstrukcji Budowlanych
KT 128 ds. Projektowania i Wykonawstwa Konstrukcji Metalowych
KT 180 ds. Bezpieczeństwa Pożarowego Obiektów
KT 213 ds. Projektowania i Wykonawstwa Konstrukcji Betonowych i Konstrukcji Zespolonych
KT 215 ds. Projektowania i Wykonawstwa Konstrukcji z Drewna i Materiałów Drewnopochodnych
KT 251 ds. Obiektów Mostowych
KT 252 ds. Projektowania Konstrukcji Murowych
KT 254 ds. Geotechniki.

 

W Polsce na wnioski komitetów technicznych PKN wprowadził metodą uznania do zbioru PN i udostępnił zainteresowanym wszystkie części Eurokodów. Obecnie trwają intensywne prace przy ich tłumaczeniu i opracowywaniu załączników NDP, w których będą sprecyzowane postanowienia krajowe do każdej Polskiej Normy transponowanej z Eurokodu. Prace te są dla komitetów technicznych ogromnym wyzwaniem merytorycznym, gdyż Eurokody są dokumentami obszernymi i skomplikowanymi, a marzec 2010 r. blisko. Do 31 grudnia 2008 r. PKN opublikował łącznie 32 PN w polskiej wersji językowej, ich wykaz podano w tablicy 2. Części Eurokodów wprowadzone do Polskich Norm metodą uznania i dostępne tylko w językach oryginału oraz części Eurokodów przetłumaczone na język polski są jednocześnie dwoma aktualnymi wersjami tej samej normy, z tym że do wersji uznanej trzeba dołączyć krajową NDP i ewentualne późniejsze poprawki.

mgr inż. Witold Ciołek

www.facebook.com

www.piib.org.pl

www.kreatorbudownictwaroku.pl

www.izbudujemy.pl

Kanał na YouTube

Profil linked.in

Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.