W 2016 r. obiekty mieszkaniowe budowało się drożej średnio o 1% w stosunku do roku 2015 i ponad 2% w stosunku do 2014 r.

W ostatnich latach koszty budowy nie zaskakiwały inwestorów i wykonawców. Przez dłuższy czas utrzymywały się na stałym poziomie, ale już w 2014 r. i w kolejnych latach notowania Sekocenbudu, prowadzone cyklicznie na rynku budowlanym, pokazywały niewielki wzrost cen czynników produkcji, a w konsekwencji kosztów budowy obiektów budowlanych.

 

Stawki robocizny kosztorysowej - trend rosnący

Stawki robocizny (średnio krajowe) w 2016 r. charakteryzowały się dynamiką wzrostową (tab. 1). Największe wzrosty dla stawek odnotowano w robotach instalacji elektrycznych (o 2,2%), które dotychczas utrzymywały się na najniższym poziomie w stosunku do stawek robocizny w pozostałych rodzajach robót. Podobny wzrost (o 1,9%) wystąpił dla stawek w robotach ogólnobudowlanych remontowych i instalacji sanitarnych. Zmiany te w dużym stopniu były reakcją na decyzję (podjęto ją w połowie 2016 r.) o podwyższeniu w 2017 r. kwoty minimalnego wynagrodzenia i minimalnej stawki godzinowej. Do wzrostu stawek przyczyniły się też wymogi stawiane przez ustawę - Prawo zamówień publicznych. Odpowiednie zapisy w tej ustawie stanowią, że w cenie przedmiotu zamówienia publicznego koszty pracy muszą być obliczone na poziomie nie niższym niż minimalne wynagrodzenie czy stawka godzinowa. Biorąc to pod uwagę, można się spodziewać w 2017 r. dalszego wzrostu stawek robocizny kosztorysowej.

 

 

Ceny materiałów - wzrosty i spadki

Większość grup materiałów w ubiegłym roku odnotowała wzrosty cen w stosunku do roku poprzedniego (średnio od 0,9% do 4%), ale w niektórych grupach zdarzały się też spadki. Do tych ostatnich należą:

- surowce mineralne i kruszywa, których ceny spadły o 3,8%;

- materiały i wyroby ceramiczne oraz wapienno-piaskowe - spadek cen o 1,5%;

- w branży elektrycznej spadły ceny osprzętu o 1,5%.

Najwyższe wzrosty cen nastąpiły natomiast w grupie materiałów stalowych (o 2%), materiałów i wyrobów chemicznych (2,2%), przewodów elektroenergetycznych (6,6%) i kabli energetycznych i teletechnicznych (5%). W branży sanitarnej znacznie wzrosły wyroby żeliwne aż o 15,2% (kształtki) i 6,8% (rury). Średni wskaźnik zmian cen w IV kw. 2016 r. (w stosunku do IV kw. 2015 r.) dla wszystkich materiałów wg rodzajów (wykres 1) wyniósł: -0,9% dla materiałów budowlanych, dla materiałów: instalacyjnych 1,3%, a elektrycznych 2,1%.

 

Tab. 1 Zmiany stawek robocizny kosztorysowej w 2016 r.

Rodzaj robót

Zmiany w %
IV kw. 2016 r./ IV kw. 2015 r.

Roboty ogólnobudowlane inwestycyjne

1,5

Roboty ogólnobudowlane remontowe

1,9

Roboty instalacji sanitarnych

1,9

Roboty instalacji elektrycznych

2,2

Roboty inżynieryjne

1,5

Roboty wykończeniowe o wysokim standardzie

0,7

 

Tab. 2 Zmiany kosztów budowy w latach 2015-2016

Rodzaje obiektów

Zmiany w %

2015 r.

2016 r.

BUDOWNICTWO KUBATUROWE

mieszkaniowe wielorodzinne

1,3

1,0

mieszkaniowe jednorodzinne

1,2

1,1

użyteczności publicznej

1,2

1,0

produkcyjne, usługowe i magazynowe

1,3

1,1

BUDOWNICTWO INŻYNIERYJNE

drogi

0,9

0,0

mosty i wiadukty

0,6

0,9

przyłącza i sieci gazowe

1,7

2,3

przyłącza i sieci ciepłownicze

1,3

-0,2

przyłącza i sieci wodociągowe

1,4

1,7

przyłącza i sieci kanalizacyjne

2,0

1,1

linie elektroenergetyczne

1,6

1,5

 

Ceny pracy sprzętu - lekkie wzrosty

W minionym roku ceny najmu i pracy sprzętu budowlanego wzrosły średnio o 0,4% (zmiana w IV kw. 2016 r. w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku).

W niektórych grupach zanotowano znacznie większe wzrosty, np. ceny najmu urządzeń do wykonywania i transportu zapraw były wyższe o 5,5% (niż w roku 2015), o 2,5% wzrosły też ceny rusztowań.

 

 

Koszty budowy wyższe

Zmiany kosztów budowy (wzrost lub spadek) są wynikiem ruchu cen czynników produkcji na rynku budowlanym. W obiektach kubaturowych największy udział w cenie mają materiały, stanowią one średnio ok. 55-68% całkowitych kosztów budowy. Z kolei w obiektach inżynieryjnych o kosztach decydują materiały - mają ok. 40-60% udziału - oraz sprzęt, który stanowi 18-30% wartości całego obiektu. W 2016 r., jak wynika z wydawnictw Sekocenbudu (tab. 2 i wykres 2), obiekty mieszkaniowe budowało się drożej średnio o 1% (w stosunku do roku 2015) i ponad 2% (w stosunku do roku 2014). W obiektach inżynieryjnych największy wzrost kosztów budowy w ubiegłym roku (tab. 2) nastąpił dla przyłączy gazowych (2,3%) i wodociągowych (1,7%) oraz linii elektroenergetycznych (1,5%). Odpowiednio dla tych robót wskaźnik wzrostu cen w 2016 r w stosunku do 2014 wyniósł: 4,2%, 3,1% oraz 3,1%. W okresie ostatnich dwóch lat (2015-2016) koszty budowy dróg pozostały bez zmian, a koszty mostów i wiaduktów były wyższe o 1,5%, w 2016 r. wzrost ten wyniósł 0,9%, co zaprezentowano na wykresie 3.

 

 

Prognozy zmian cen na 2017 r.

Doświadczenia poprzednich lat pokazały, jak ważne jest dla uczestników procesów inwestycyjnych prawidłowe oszacowanie wartości zamówienia, ograniczenie ryzyka inflacyjnego lub deflacyjnego w zawieranych umowach i przyjętym rodzaju wynagrodzenia.

W tym celu warto skorzystać z prognoz zmiany cen czynników produkcji i obiektów budowlanych publikowanych w wydawnictwie „Zagregowane wskaźniki waloryzacyjno-prognostyczne ZWW". Według Sekocenbudu w 2017 r. ceny w budownictwie będą się charakteryzować umiarkowaną tendencją wzrostową.

Koszty budowy obiektów mieszkaniowych, użyteczności publicznej i obiektów produkcyjnych, usługowych i magazynowych mogą wzrosnąć średnio ok. 1%.

Na niezmienionym poziomie pozostaną lub wykażą umiarkowaną tendencję spadkową koszty budowy dróg, mostów i wiaduktów. Największe wzrosty kosztów prognozujemy dla budowy linii elektroenergetycznych - ok. 4-5%. Warto pamiętać, że na rynku budowlanym zachodzą zmiany warunków prowadzenia inwestycji, które nie zawsze można przewidzieć. Należą do nich m.in. nagłe wahania kursów walut, cen miedzi i ropy naftowej, sytuacja gospodarcza i polityczna w kraju i na świecie. Dlatego też mimo dużej staranności przy doborze modeli służących do opracowywania prognoz oraz sporej wiedzy i doświadczeniu ekspertów nie można zagwarantować potwierdzenia ich w praktyce.

 

Mariola Gala-de Vacqueret

redaktor naczelna wydawnictw Sekocenbud