Odpowiada Mariusz Filipek - radca prawny, kancelaria Filipek & Kamiński.

Gmina posiada 3-letnią gwarancję na budynek urzędu, rozpoczęliśmy trzeci rok gwarancji i na ścianach działowych oraz nośnych pojawiły się liczne rysy i spękania.

Wykonawca nie chce usunąć usterek, broniąc się zapisem w karcie gwarancyjnej: „ Wykonawca udziela 3-ietniej gwarancji (36-miesięcznej) na wszystkie roboty budowlane i instalacyjne Urzędu Gminy. Na urządzenia obowiązuje gwarancja producenta. Gwarancji nie podlegają elementy zieleni i inne uszkodzenia mechaniczne, a także wady nie zawinione przez Wykonawcę powstałe na skutek np.: działania siły wyższej, normalnego zużycia budynku lub jego części, pracy konstrukcji budynku (spękania, zarysowania), niewłaściwej eksploatacji".

Czy spękania, zarysowania podlegają gwarancji wykonawcy?

 

Odpowiadając na pytanie czytelnika, należy wskazać, że treść gwarancji określa indywidualnie gwarant. Przyjmując gwarancję, czy to producenta czy sprzedawcy, kupujący zawiera z nim umowę dodatkową o treści opisanej w dokumencie gwarancji[1]. Samo umieszczenie w umowie postanowienia o udzieleniu gwarancji na odpowiedni okres nie tworzy jeszcze dostatecznych podstaw do przyjęcia, że między stronami doszło do ukształtowania stosunku gwarancji[2], niezbędne jest bowiem pojawienie się dalszego jeszcze tzw. zdarzenia prawnego w postaci wydania dokumentu zawierającego postanowienia udzielonej gwarancji. Ważne jest również, że zamieszczenie w protokole odbioru obiektu budowlanego wzmianki o udzieleniu gwarancji na obiekt lub jego niektóre elementy nie stanowi podstawy do obciążenia wykonawcy odpowiedzialnością z tytułu gwarancji, jeżeli umowa zawarta wcześniej między wykonawcą a zamawiającym nie określała jej warunków[3]. Zgodnie bowiem z utrwalonym poglądem doktryny udzielenie gwarancji jakości następuje przez wręczenie kupującemu, wraz z rzeczą, dokumentu gwarancyjnego. Dokument ten bez względu na to, czy jest dokumentem imiennym czy na okaziciela, ma charakter prawny znaku legitymacyjnego, stwierdzającego obowiązek świadczenia. Rodzaj dokumentu gwarancyjnego, jeśli taki jest wystawiony, determinuje sposób przeniesienia uprawnień gwarancyjnych[4]. Co istotne, gwarancja jakości jest udzielana dobrowolnie i jej treść formułuje gwarant, ustalone zaś między stronami warunki mogą odbiegać od regulacji kodeksowej, gdyż art. 577 k.c. ma charakter dyspozytywny, za czym przemawia zwrot „poczytuje się w razie wątpliwości"[5].

Warto również podkreślić, że konieczność stosowania art. 577581 k.c. do umowy o roboty budowlane wynika z samego faktu braku samodzielnego i odrębnego uregulowania kwestii gwarancji na roboty budowlane pośród przepisów umowy o roboty budowlane. Tym samym w przypadku braku regulacji bezpośredniej, stanowiącej wówczas lex specialis w zakresie przepisów regulujących dany typ umowy, ustawodawca posługuje się systemem odesłań. W zakresie umowy o roboty budowlane przepisem odsyłającym jest art. 656 § 1 k.c., zgodnie z którym do:

- skutków opóźnienia się przez wykonawcę z rozpoczęciem robót lub wykończeniem obiektu albo wykonywania przez wykonawcę robót w sposób wadliwy lub sprzeczny z umową;

- rękojmi za wady wykonanego obiektu;

- uprawnienia inwestora do odstąpienia od umowy przed ukończeniem obiektu stosuje się odpowiednio przepisy o umowie o dzieło.

Przepisy umowy o dzieło również nie zawierają bezpośredniej regulacji w zakresie gwarancji. Na gruncie przepisów regulujących umowę o dzieło mamy do czynienia z kolejnym odesłaniem znajdującym się w art. 638 k.c. Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli nic innego nie wynika z artykułów poprzedzających art. 638 k.c., do rękojmi za wady dzieła stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży.

Podsumowując, należy wyraźnie zaznaczyć, że istotnym elementem każdej umowy gwarancji jest szczegółowe określenie obowiązków gwaranta, a sam stosunek gwarancji ma właśnie charakter umowny i tym samym podlega zasadzie swobody umów. Oznacza to, że treść zobowiązania gwaranta może być określona swobodnie, co umożliwia również ograniczenia obowiązków z gwarancji.

 

[1]Wyrok SA w Warszawie z 14 lutego 2003 r., I ACa 850/02, „Wokanda" nr 5/2004.

[2]Zob. art. 577 i nast. kodeksu cywilnego, dalej: k.c.

[3]Orzeczenie GKA z 16 grudnia 1986 r., DO-7982/86, OSPiKA 1988, z. 10, poz. 213.

[4]Szerzej Cz. Żuławska (w:) G. Bieniek, Komentarz, t. II, Kraków 2007.

[5]Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2000 r., III CKN 270/99.